CHAPTER XVIII

CHAPTER XVIII

EARLY DAYS OF THE SOCIETY—THUỞ BAN ĐẦU CỦA HỘI

AMONG the public events which contributed to give notoriety to our Society in its early days, was the rescue of a party of pauper Arabs from threatened starvation, and their shipment to Tunis. It was theosophical only in the limited sense of being humanitarian, hence an act of altruism; and all altruistic endeavours are essentially theosophical. Moreover, in this case, the element of religion was a factor. The story, in brief, is as follows:

Trong những sự kiện công khai góp phần khiến Hội của chúng ta được biết đến rộng rãi trong buổi đầu, có việc cứu giúp một nhóm người Ả Rập nghèo khổ khỏi nạn đói đe doạ, và đưa họ lên tàu sang Tunis. Nó chỉ mang tính “thông thiên học” ở nghĩa hạn hẹp là nhân đạo, do đó là một hành vi vị tha; và mọi nỗ lực vị tha vốn là thông thiên học một cách căn bản. Hơn nữa, trong trường hợp này, yếu tố tôn giáo là một nhân tố. Câu chuyện, gọn lại, như sau:

One Sunday morning, in July, 1876, H. P. B. and I, being alone in the “Lamasery,” read in the morning papers that a party of nine ship-wrecked Mussulman Arabs had been landed from the schooner Kate Foster, just arrived from Trinidad. They were penniless and friendless, could not speak a word of English, and had wandered about the streets for two days without food, until the secretary of the Turkish Consul gave them some loaves of bread, and, by order of His Honour the Mayor of New York, temporary shelter had been given them at Bellevue Hospital. Unfortunately for them, certain New Regulations about emigrants had been adopted in the March preceding by the Commissioners of Public Charities and the Emigration Board, which made both those public bodies powerless to deal with cases like the present. The papers stated that the Arabs had brought no documents with them to prove their nationality, and thereby fix upon some foreign Consul the responsibility for their custody and relief; in vain they had been taken to the consuls of Turkey and France; and, unless private relief were forthcoming, a bitter prospect was before them. How well I remember the scene when we had read the narrative! H. P. B. and I stood shoulder-to-shoulder, looking out of the south front window, each deploring the lot of the poor cast-aways. The fact which appealed strongest to our feelings was that they were Mussulmans—Heathen, whose religion placed them outside the bounds of ready sympathy in a community of Christians, who, to say nothing about popular prejudice, had too frequent appeals to relieve the wants of their co-religionists. These unfortunates had a right, then, to the kind offices of fellow Heathen like ourselves, and then and there it was decided that I should go to work. The result was that I succeeded, under the favour of the Mayor of New York, in collecting some $2000, with which their necessities were supplied, and they were sent to Tunis under charge of a member of our Society. All the details will be found in the Theosophist for September, 1893.As said in a previous chapter, among the most delightful reminiscences of those early theosophic years is our correspondence with thoughtful, cultured persons of both sexes, of whom two are most lovingly remembered. They are Charles Carleton Massey and William Stainton Moseyn (or, as corrupted, Moses). The general topic of our correspondence was mentioned above (Cf. Chapter IV), and the names of these two loyal friends can never pass out of my memory. We, of course, represented the conservative party of Oriental Occultism; Stainton Moseyn (Moses) was a progressive, truth-seeking, highly-educated Spiritualist, taking him all-in-all the ablest man among them; and Massey was between the two extremes, a candid and convinced investigator of the phenomena, with a deeply metaphysical mental bias, ready to meet half-way any new facts or ideas we might put forward. The interchange of letters—some so long as to be rather essays—continued between us four during several years, and our discussions covered a very wide range of interesting, important, even vital questions relating to psychological subjects. The one most thoroughly threshed out was, I fancy, that of the Elmental Spirits, their place in nature, and their relations with humanity. I had lightly touched upon this question in our first European manifesto above alluded to, but it was now gone into in all its chief bearings. I deeply regret that those in charge of Stainton Moseyn’s papers, have not yet sent me those which might have helped me in my present work, as I might have made itmuch more interesting by comparing H. P. B.’s and my letters with the replies of our friends, which I have preserved. S. M. had gone into the investigation of mediumistic phenomena with the sole purpose of satisfying himself whether they were real or not, but shortly found himself a medium despite himself, and the subject of phenomena of the most extraordinary kind. By night and by day, whether alone or in company, they would occur, and soon all the scientific and philosophical ideas he had brought away from Oxford, were scattered to the four winds, and he had to accept new theories of matter and force, man and nature. His revered friend and benefactress, Mrs. Speer, gave in Light, weekly reports of the séances held by S.M. at Dr. Speer’s house, and, I venture to say, a more interesting record of mediumship has never been written, for, in past ages or the present, there has hardly ever been a more gifted medium than my heart-brother, now dead and gone. His pre-eminence consisted in the surprising variety of his phenomena, which were both physical and psychical and all highly instructive, added to his trained mental endowments, which reflected themselves in the quality of the psychically transmitted intelligence, and his dogged determination to believe nothing taught him by the alleged spirits which he could not perfectly understand. The major part of these teachings he received by automatic writing through his own hand, just as Mr. Stead seems now to be getting his own spirit-teachings from Julia; he might give his whole attention to reading a book or conversation, but his disengaged hand would go on writing and writing by the half-hour together, and when he turned his eyes upon the pages thus covered, he would find original thoughts, conveying new ideas foreign to his own beliefs, or successfully answering his questions previously put, perhaps, on another occasion. He was always convinced, and vehemently so declared in his letters to us, that the intelligence controlling his hand was not his own; neither his waking or latent consciousness, but just simply a spirit or spirits; he claimed to know them perfectly by sight (clairvoyant), speech (clairaudient), and writing, as unmistakably as he knew any living person. We, on the other hand, urged that the question was not yet proven, and that there was at least an even chance that his “Imperator,” or chief spirit-teacher, was his latent self, and that his circle phenomena were produced by Elementals coming for the time being under the dominion of his own masterful will. It appeared upon comparing notes that several of his most striking mediumistic phenomena were almost identical with those with which H. P. B. was edifying us in New York, and, since hers were admittedly produced by her subject Elementals, I could not see why his might not be also. Among these were the ringing of sweet “fairy bells” in the air; the production of delicious scents in the air and as exudations from the psychic’s body, which, with H. P. B., bedewed the palms of her hands, and in S. M.’s case the scalp of his head; lights floating through the air; precipitations of writing on surfaces beyond the operator’s reach;apports of gems and other objects; air-born music; the possession by each of gems which changed colour and grew dull or black when the possessor fell ill; the dis-integration of crayons or leads to be used in precipitated writings; identical Oriental perfumes perceived when certain invisible intelligences versed in occult science were present; Oxon’s perceiving in the astral light glowing points of coloured light arranged in a triangle so as to form the mystic symbol of the Eastern Lodge of our Mahâtmâs; and finally, the power of leaving the physical body in the “double,” retaining consciousness and resuming bodily occupancy at the end of the soul-flight. So close a resemblance in experiences would naturally create a strong mutual interest between the two great psychics, and naturally enough S.M. was most eager to profit by any instructions or hints that H. P. B., could give him as to how he might improve his knowledge of the other world and gain that complete control over his psychical nature which the completed training for adeptship implies. What effect our interchange of views had upon S.M.’s mind and the teachings of “Imperator” to the Speer circle, will be considered in the next chapter. I shall also have something to say with respect to the view taken by educated Hindus as to the danger and puerility of psychical phenomena, whether produced by mediums or mântrikas—possessors of charms of power.

Một sáng Chủ nhật, tháng 7 năm 1876, H. P. B. và tôi, khi chỉ có hai người ở “Lamasery,” đọc trên báo buổi sáng rằng một nhóm chín người Ả Rập Hồi giáo bị đắm tàu đã được đưa lên bờ từ chiếc thuyền buồm Kate Foster, vừa cập bến từ Trinidad. Họ không tiền không bạn, không nói được một lời tiếng Anh, đã lang thang trên đường phố hai ngày không có gì ăn, cho đến khi thư ký Lãnh sự Thổ Nhĩ Kỳ cho họ ít bánh mì, và theo lệnh Ngài Thị trưởng New York, họ được tạm trú tại Bệnh viện Bellevue. Không may cho họ, một số Quy Định Mới về di dân đã được các Uỷ viên Từ Thiện Công và Ban Di Dân thông qua vào tháng Ba trước đó, khiến cả hai cơ quan công quyền này bất lực trước những trường hợp như thế này. Báo chí nói rằng những người Ả Rập không mang theo giấy tờ gì để chứng minh quốc tịch, nhờ đó quy trách nhiệm trông coi và cứu trợ cho một Lãnh sự nước ngoài nào đó; vô ích khi họ được đưa đến các lãnh sự Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp; và, trừ phi có cứu trợ tư nhân, một viễn cảnh cay đắng đang chờ họ. Tôi còn nhớ như in khung cảnh khi chúng tôi đọc xong tường thuật! H. P. B. và tôi đứng sát vai nhau, nhìn ra cửa sổ phía nam, mỗi người đều cảm thương số phận những kẻ bị ném lên bờ. Sự kiện đánh động mạnh mẽ nhất cảm xúc chúng tôi là họ là người Hồi giáo—Ngoại giáo, mà tôn giáo đặt họ ra ngoài vòng cảm tình sẵn có trong một cộng đồng Cơ Đốc, nơi mà, chưa nói đến thành kiến phổ biến, vốn đã có quá nhiều lời kêu gọi để cứu trợ nhu cầu của những người đồng đạo. Vậy thì những người bất hạnh này có quyền được những đồng-Ngoại giáo như chúng tôi giúp đỡ, và ngay tại đó chúng tôi quyết định rằng tôi phải bắt tay hành động. Kết quả là tôi đã thành công, nhờ thiện ý của Thị trưởng New York, quyên góp được khoảng $2000, nhờ đó nhu cầu của họ được đảm bảo, và họ được gửi tới Tunis dưới sự trông coi của một hội viên của chúng ta. Mọi chi tiết sẽ được tìm thấy trong Theosophist số tháng 9, 1893. Như đã nói trong một chương trước, trong những kỷ niệm thú vị nhất của những năm thông thiên học đầu tiên là thư từ của chúng tôi với những người tư duy sâu sắc, có học thức, cả nam lẫn nữ, trong đó hai người được nhớ đến bằng tất cả yêu thương. Đó là Charles Carleton Massey và William Stainton Moseyn (hay, theo dạng gọi sai, Moses). Đề tài chung của thư từ chúng tôi đã nói ở trên (Xem Chương IV), và tên của hai người bạn trung thành này sẽ không bao giờ phai khỏi ký ức tôi. Chúng tôi, dĩ nhiên, đại diện cho phái bảo thủ của Huyền học phương Đông; Stainton Moseyn (Moses) là một nhà Linh học tiến bộ, truy cầu chân lý, được giáo dục cao, xét toàn diện là người xuất sắc nhất trong số họ; còn Massey thì ở giữa hai cực, một nhà điều tra thẳng thắn và xác tín về các hiện tượng, có thiên hướng siêu hình sâu đậm, sẵn sàng gặp chúng tôi nửa đường với bất cứ sự kiện hay ý tưởng mới nào chúng tôi nêu ra. Việc trao đổi thư từ—có bức dài đến mức gần như tiểu luận—kéo dài giữa bốn chúng tôi suốt vài năm, và các cuộc thảo luận của chúng tôi bao phủ một phạm vi rất rộng những vấn đề thú vị, quan trọng, thậm chí sinh tử, liên quan đến các chủ đề tâm lý học. Tôi ngờ rằng điều được khảo sát kỹ nhất là vấn đề các Linh thể Hành khí, vị trí của họ trong thiên nhiên, và quan hệ của họ với nhân loại. Tôi đã đề cập nhẹ nhàng đến câu hỏi này trong bức hiệu triệu châu Âu đầu tiên của chúng ta nói trên, nhưng bây giờ nó đã được đi sâu vào tất cả các khía cạnh chủ chốt. Tôi rất tiếc rằng những người phụ trách di cảo của Stainton Moseyn vẫn chưa gửi cho tôi những gì có thể giúp ích cho công việc hiện tại, vì tôi đã có thể làm cho nó thú vị hơn nhiều bằng cách so sánh thư của H. P. B. và của tôi với hồi âm của các bạn hữu, mà tôi còn lưu giữ. S. M. đã đi vào việc khảo sát các hiện tượng đồng cốt với mục đích duy nhất là tự thoả mãn xem chúng có thật hay không, nhưng chẳng bao lâu thấy mình trở thành một đồng tử bất đắc dĩ, và là chủ thể của những hiện tượng kỳ lạ nhất. Đêm cũng như ngày, một mình hay giữa đám đông, chúng đều xảy ra, và chẳng mấy chốc mọi ý niệm khoa học và triết học mà ông mang ra từ Oxford bị cuốn bay bốn phương, và ông phải chấp nhận những lý thuyết mới về vật chất và lực, con người và thiên nhiên. Người bạn tôn kính và ân nhân của ông, Bà Speer, đã đăng trong Light các báo cáo hàng tuần về những buổi gọi hồn do S. M. thực hiện tại nhà Bác sĩ Speer, và tôi dám nói rằng chưa từng có một biên niên sử nào về đồng cốt hấp dẫn hơn, vì trong các thời đại trước hay hiện tại, hầu như chưa từng có một đồng tử nào tài năng hơn người anh em tim mạch của tôi, nay đã khuất. Cái hơn người của ông nằm ở sự đa dạng kinh ngạc của các hiện tượng, vừa vật lý vừa thông linh và hết sức chỉ giáo, cộng với các tư chất trí tuệ được rèn luyện, phản chiếu trong phẩm chất của trí tuệ được truyền thông linh, và sự quả quyết không chịu tin bất cứ điều gì do các vong linh tự xưng dạy mà ông không thể hiểu một cách hoàn toàn. Phần lớn các giáo huấn này ông nhận bằng viết tự động qua chính bàn tay mình, y như ông Stead hiện nay dường như đang nhận các dạy bảo từ linh hồn Julia; ông có thể dồn hết chú ý vào việc đọc sách hay đàm thoại, nhưng bàn tay rảnh rỗi vẫn cứ viết mãi trong hàng nửa giờ, và khi ông đưa mắt nhìn lên những trang giấy vừa kín chữ, ông thấy những tư tưởng nguyên bản, truyền đạt các ý niệm mới xa lạ với niềm tin của mình, hoặc trả lời thành công những câu hỏi ông đặt ra trước đó, có khi vào dịp khác. Ông luôn bị thuyết phục, và đã tuyên bố một cách mãnh liệt trong thư gửi chúng tôi, rằng trí thông minh điều khiển bàn tay ông không phải của ông; không phải tâm thức tỉnh táo hay tiềm ẩn của ông, mà đơn giản là một linh hồn hay các linh hồn; ông khẳng định biết họ hoàn toàn bằng thị kiến (thông nhãn), ngôn ngữ (thông nhĩ), và chữ viết, một cách không nhầm lẫn như ông biết bất kỳ người đang sống nào. Về phần chúng tôi, chúng tôi lập luận rằng vấn đề đó chưa được chứng minh, và ít nhất cũng có cơ hội ngang nhau rằng “Imperator,” hay vị thầy linh hồn tối cao của ông, chính là tự ngã tiềm ẩn của ông, và rằng các hiện tượng vòng đồng cốt của ông do các Hành khí tạo ra khi tạm thời chịu quyền chi phối của ý chí chủ tể của chính ông. Khi đối chiếu ghi chú, thấy rằng một số hiện tượng đồng cốt nổi bật nhất của ông gần như đồng nhất với những điều H. P. B. đã làm mọi người ở New York trầm trồ, và bởi vì về phía Bà, chúng được thừa nhận là do các Hành khí thuộc quyền khiến sử của Bà tạo ra, nên tôi không thấy vì sao các hiện tượng của ông lại không phải như thế. Trong số đó có tiếng “chuông tiên” ngân giòn giữa không; sinh ra những mùi hương tuyệt diệu trong không khí và như những dịch tiết từ thân thể người thông linh, điều mà, ở H. P. B., đã làm ướt đẫm lòng bàn tay Bà, còn ở S. M. là da đầu; những đốm sáng trôi nổi giữa không; chữ viết ngưng kết trên những bề mặt ở ngoài tầm tay người vận tác; các vật báu và đồ vật xuất hiện từ hư không; nhạc vang giữa trời; mỗi người có một viên ngọc mà màu sắc thay đổi và trở nên xỉn hay đen khi người sở hữu bị bệnh; sự phân rã của bút chì hay lõi chì để dùng trong các bản chữ viết ngưng kết; những hương thơm phương Đông giống hệt nhau được cảm nhận khi có mặt những trí tuệ vô hình am tường huyền học; Oxon nhìn thấy trong ánh sáng tinh tú những điểm sáng màu bừng lên xếp thành một tam giác tạo thành biểu tượng huyền bí của Đông Phòng thuộc các Mahâtmâ của chúng tôi; và sau cùng, năng lực rời bỏ thân xác trong “song thể,” duy trì tâm thức và tái chiếm xác thân vào cuối chuyến du hành của linh hồn. Sự tương đồng gần gũi đến thế trong kinh nghiệm tất nhiên gây nên một mối quan tâm lẫn nhau mạnh mẽ giữa hai nhà thông linh lớn, và tất nhiên S. M. hết sức khao khát được thụ hưởng bất cứ chỉ dẫn hay gợi ý nào mà H. P. B. có thể ban cho ông về cách thức nâng cao tri thức về thế giới bên kia và đạt được sự kiểm soát hoàn toàn đối với bản tính thông linh của mình, điều mà sự huấn luyện hoàn tất cho chân sư đạo hàm ý. Tác động của việc trao đổi quan điểm của chúng tôi đối với tâm trí S. M. và các giáo huấn của “Imperator” dành cho nhóm Speer sẽ được xét trong chương kế tiếp. Tôi cũng có điều cần nói liên quan đến cách nhìn của những người Ấn có học đối với sự nguy hiểm và tính trẻ con của các hiện tượng thông linh, dù được tạo bởi đồng tử hay mântrikas—những người sở hữu bùa chú quyền năng.

CHAPTER XIX

CHƯƠNG XIX

CONFLICTING VIEWS

NHỮNG QUAN ĐIỂM TRÁI NGƯỢC

THE poles are scarcely farther apart than the views of Western Spiritualists and Asiatics with respect to communion with the dead. The former encourage it, often try to develop mediumship in themselves or their family members to enjoy it, support many journals and publish many books to tell about and discuss their phenomena, and cite the latter as proofs of the scientific basis of the doctrine of a future life. Asiatics, on the contrary, discourage these necromantic dabblings as soul-debaucheries, and affirm that they work incalculable evil both upon the dead and the living; obstructing the normal evolution of man’s spirit and delaying the acquirement of gnânam, the highest knowledge. In Europe and America one often meets around the séance-table the noblest, purest, most learned, as well as their opposites; in the East, the mediums and sorcerers are patronised only by Pariahs and other degraded castes, as a general rule. At the West, in theselatter days, families usually feel glad rather than sorry if a medium is discovered in their household, whereas in India it is thought a disgrace, a calamity, something to deplore and to abate as soon as possible.

Các cực địa cầu cũng khó mà xa nhau hơn các quan điểm của những người Linh học Tây phương và người Á Đông về việc thông giao với người chết. Bên trước thì khuyến khích, thường cố gắng khai mở đồng cốt nơi bản thân hay những người trong nhà để tận hưởng điều đó, duy trì nhiều tờ báo và xuất bản nhiều sách để thuật lại và bàn luận các hiện tượng của họ, và viện dẫn những hiện tượng ấy như bằng chứng cho cơ sở khoa học của thuyết về đời sống tương lai. Người Á Đông, trái lại, ngăn cản những cuộc mầy mò gọi hồn ấy như là sự truỵ lạc của linh hồn, và khẳng định rằng chúng gây nên những tác hại không thể đong đo cả cho người chết lẫn người sống; cản trở sự tiến hoá bình thường của tinh thần con người và trì hoãn việc đạt được gnânam, tức tri thức tối thượng. Ở châu Âu và Mỹ, người ta thường gặp quanh bàn cầu hồn những người cao quý, thanh khiết, uyên bác, cũng như những người đối cực của họ; ở phương Đông, các đồng tử và thuật sĩ nói chung chỉ được giới Pariahs và các đẳng cấp sa đoạ khác lui tới bảo trợ. Ở phương Tây, trong những ngày gần đây, các gia đình thường vui mừng hơn là buồn rầu nếu phát hiện một đồng tử trong nhà mình, trong khi ở Ấn Độ điều đó bị coi là ô nhục, một tai ương, là điều đáng tiếc và phải sớm loại trừ.

The Hindu, the Buddhist, the Zoroastrian, the Mussulman, are of one mind in the above respect, all being influenced by ancestral tradition as well as by their sacred writings. Dealings with the dead are not alone discountenanced, but also the exhibition of one’s own psychical powers, whether congenital or developed later by ascetic training. The Indian Brahmin would, therefore, look with disfavour both upon the phenomena of M.A. Oxon, the medium, and those of H. P. B., the educated thaumaturgist. Not caring for the problems of Western psychology as intellectual stimuli, and having forms of religion which start with the basic hypothesis of spirit, they place but a minimum stress upon the psychic phenomena as proofs of immortality; loathe the obsessed medium as spiritually impure, and hold in diminished respect those who, possessing siddhis, vulgarise them by display. The development of a long list of siddhis occurs naturally and spontaneously in the progress of Yogic training, of which only eight, Anima, Mahima, Laghima, etc.,—the Ashta Siddhis, in short—relate to the higher spiritual state; the other eighteen or more pertain to the astral plane and our relations to it and to the plane of this life. Black magicians and beginners have to do with these; the progressed Adepts of White Magic with the nobler group. It is to be observed, then, that while H. P. B.’s phenomena commanded the adoring wonder of her Western pupils and other intimate friends, and caused the malignant scepticism of her opponents, they actually lowered her in the opinion of the orthodox pundits and ascetics of India and Ceylon, as marking an inferior spiritual evolution. With them, there was no question of the possible genuineness of the marvels, for all such are recognised and catalogued in their Scriptures; the mental aura of a Lankester would asphyxiate them. At the same time, while the display of psychical phenomena in public or before the vulgar is condemned, the knowledge that a religious teacher possesses them adds to his sanctity, as being signs of his interior development; but the rule is that they are not to be shown by a teacher even to his pupils before they have become so versed in spiritual philosophy as to be able to understand them.

Người Ấn giáo, Phật tử, Bái hoả giáo, Hồi giáo đều cùng một ý như trên, tất cả bị ảnh hưởng bởi truyền thống tổ tiên cũng như bởi thánh thư của họ. Giao tiếp với người chết không chỉ bị không tán đồng, mà cả việc phô diễn các năng lực thông linh của chính mình, dù bẩm sinh hay do tu luyện khổ hạnh về sau, cũng vậy. Vì thế, một Bà-la-môn Ấn sẽ nhìn với con mắt không thiện cảm cả vào các hiện tượng của M. A. Oxon, đồng tử, lẫn của H. P. B., người thuật sĩ có học. Không hứng thú với các vấn đề tâm lý học Tây phương như những kích thích trí tuệ, và vốn có những khuôn tôn giáo bắt đầu từ giả thuyết nền tảng về tinh thần, họ chỉ đặt tối thiểu trọng lượng lên các hiện tượng thông linh như bằng chứng cho sự bất tử; ghê tởm kẻ đồng tử bị ám như ô uế về tinh thần, và giảm sự kính trọng đối với những ai, sở hữu siddhi, lại đem phô trương. Việc phát triển một danh sách dài các siddhi diễn ra một cách tự nhiên và tự phát trong tiến trình tu luyện Yogic, trong đó chỉ có tám, Anima, Mahima, Laghima, v.v.—tóm lại Ashta Siddhis—liên hệ đến trạng thái tinh thần cao hơn; mười tám hay nhiều hơn còn lại thuộc về cõi cảm dục và quan hệ của chúng ta với nó và với cõi đời này. Pháp sư hắc thuật và người sơ cơ giao thiệp với các thứ sau; các Chân sư tiến hoá của Bạch Thuật thì với nhóm cao quý hơn. Cần ghi nhận rằng trong khi các hiện tượng của H. P. B. khiến các môn sinh Tây phương và những bạn hữu thân cận kính ngưỡng, và làm dấy lên hoài nghi độc ác nơi đối phương, chúng thực sự hạ thấp Bà trong mắt các luận sư và ẩn tu chính thống của Ấn Độ và Tích Lan, như một dấu chỉ cho một trình độ tiến hoá tinh thần thấp hơn. Đối với họ, không có câu hỏi gì về mức độ khả tín của các phép lạ, vì tất cả những thứ như vậy đều được nhận biết và liệt kê trong Kinh điển của họ; hào quang tâm trí kiểu Lankester sẽ khiến họ ngạt thở. Đồng thời, trong khi việc phô diễn các hiện tượng thông linh ở nơi công chúng hoặc trước kẻ thô tục bị lên án, thì việc biết một vị đạo sư có sở hữu chúng lại làm tăng sự thánh thiện của người ấy, vì đó là dấu hiệu của sự phát triển nội tâm; nhưng quy luật là chúng không được bộc lộ bởi một thầy, ngay cả với môn sinh, trước khi họ đã đủ am tường triết lý tinh thần để có thể hiểu chúng.

In the Kullavagga, v., 8, I., is related the story of the sandalwood bowl of the Setthi of Râgagaha. He had had a bowl carved out of a block of sandalwood, and lifted it high up into the air on the top of a bamboo tied to a succession of other bamboos, and then offered it as a gift to any Sramana or Brahman possessed of psychical powers (Iddhi) who could levitate himself and get it down. A renowned monk named Pindala Bhâradvaga accepted the challenge, rose into the air and brought down the bowl, after going “thrice round Râgagaha in the air.” The onlookers, a great concourse, fell to shouting and doing him reverence, whichnoise coming to the ears of the Buddha, he convened a private meeting of his disciples and rebuked Pindala.

Trong Kullavagga, v., 8, I., có chép câu chuyện về cái bát gỗ đàn hương của Setthi thuộc Râgagaha. Ông đã cho chạm khắc một chiếc bát từ một khối gỗ đàn hương, và treo nó thật cao trên ngọn một cây tre buộc chồng nối với nhiều cây tre khác, rồi hiến tặng nó cho bất kỳ Sramana hay Bà-la-môn nào có năng lực thông linh (Iddhi) có thể tự levitate và lấy nó xuống. Một vị Tỷ-kheo lừng danh tên Pindala Bhâradvaga đã nhận lời, bay lên không trung và mang chiếc bát xuống, sau khi “bay ba vòng quanh Râgagaha trên không.” Những người xem, một đám đông lớn, reo hò và kính lễ ông, và tiếng ồn ấy lọt đến tai Đức Phật, Ngài triệu tập một buổi họp riêng các đệ tử và quở trách Pindala.

“This is improper,” said he. “Not according to rule, unsuitable, unworthy of a Sramana, unbecoming, and ought not to be done.... Just like a woman who displays herself for the sake of a miserable piece of money, have you, for the sake of a miserable wooden pot displayed before the laity the superhuman quality of your miraculous power of Iddhi. This will not conduce either to the conversion of the unconverted, or to the increase of the converted; but rather to those who have not been converted remaining unconverted, and to the turning back of those who have been converted.” He then made this imperative rule: “You are not, OBhikkus, to display before the laity the superhuman power of Iddhi.” (Vide Sacred Books of the East, Vol. xx, p. 79.)

“Điều này là không thích đáng,” Ngài dạy. “Không hợp quy luật, không thích hợp, không xứng với một Sa-môn, không nên làm… Cũng như một phụ nữ phô bày thân mình vì một món tiền mọn, ông đã, vì một cái bát gỗ rẻ mạt mà biểu diễn trước người đời phẩm chất siêu phàm của năng lực Iddhi kỳ diệu của ông. Điều này sẽ không đưa đến việc cảm hoá những kẻ chưa cảm hoá, hay tăng trưởng nơi những người đã được cảm hoá; mà trái lại sẽ khiến kẻ chưa cảm hoá vẫn y nguyên, và đẩy kẻ đã cảm hoá thoái lui.” Rồi Ngài lập giới luật nghiêm ngặt này: “Này chư Tỳ-kheo, các ông không được biểu diễn trước người đời năng lực siêu phàm của Iddhi.” (Xem Sacred Books of the East, Tập xx, tr. 79.)

In Kullavagga, vii, 4, 7, Devadutta is said to have “come to a stop on his way (to Arahatship), because he had already attained to some lesser thing” (pothuggan-ikâ iddhi, or psychical powers)—and being satisfied that he had reached the summit of development.

Trong Kullavagga, vii, 4, 7, nói rằng Devadatta “đã dừng lại trên đường (tới A-la-hán quả), vì ông đã đạt được một cái gì đó thấp hơn” (pothuggan-ikâ iddhi, hay các năng lực thông linh)—và tự mãn rằng mình đã đến đỉnh phát triển.

In Dr. Râjendralâl Mitra’s note to Aphorism xxviii, of Patanjali’s Yoga Sutras, speaking about the developed psychical powers (siddhis), he says:

Trong chú giải của Tiến sĩ Râjendralâl Mitra cho Tụng ngôn xxviii, Yoga Sutras của Patanjali, khi bàn về các năng lực thông linh phát triển (siddhi), ông nói:

“The perfections described are of the world, worldly, required for worldly purposes, but useless for higher meditation, having isolation for its aim. Nor are they simply useless, but positively obstructive, for they interfere with the even tenor of calm meditation.”It is not widely understood that the developed psychical powers, covering the whole range of sublimated degrees of sight, hearing, touch, taste, smell, intuition (prophetic, retrospective, and contemporary), etc., bear to the awakened individuality a relation similar to that which the ordinary five senses do to the physical self, or personality. Just as one must learn to restrain one’s perceptions of external things through the avenues of sense, to concentrate one’s whole thought upon some deep problem of science or philosophy, so must the would-be gnâni, or sage, control the activity of his developed clairvoyance, clairaudience, etc., if he would not have his object defeated by the wandering of his thought into the bypaths they open up. I have never seen this point clearly stated before, yet it is most important to bear in mind. Through ignorance of this rule Swedenborg, Davis, the Catholic Saints and religious visionaries of all other sects have, as it were, staggered, clairvoyantly drunk, through the picture-galleries of the Astral light; seeing some things that were and creating others that were not until they begot them; then giving out mangled prophecies, imagined revelations, bad counsel, false science, and misleading theology.

“Những viên mãn được mô tả thuộc thế gian, để dùng cho mục đích thế gian, nhưng vô dụng cho thiền định cao hơn, vốn lấy ly cấu làm cứu cánh. Chúng không chỉ vô dụng, mà còn tích cực cản trở, vì chúng quấy rối dòng chảy êm đềm của sự tĩnh lặng thiền định.” Điều chưa được hiểu rộng rãi là các năng lực thông linh phát triển, bao trọn toàn bộ dải những mức độ thăng hoa của thị giác, thính giác, xúc giác, vị giác, khứu giác, trực giác (tiên tri, hồi cố và đương thời), v.v., có mối quan hệ với cá thể đã thức tỉnh tương tự như mối quan hệ của năm giác quan thông thường với cái ta vật chất, hay phàm ngã. Cũng như người ta phải học cách kiềm chế tri giác về ngoại vật qua các cửa ngõ giác quan để dồn toàn bộ tư tưởng vào một vấn đề sâu xa của khoa học hay triết học, thì người muốn thành gnâni, hay hiền triết, cũng phải chế ngự hoạt động của các năng lực thông nhãn, thông nhĩ, v.v. đã phát triển, nếu người ấy không muốn mục tiêu của mình bị phá vỡ bởi sự tản mạn tư tưởng vào những ngõ ngách mà chúng mở ra. Tôi chưa từng thấy điểm này được phát biểu rành rẽ trước đây, vậy mà nó rất quan trọng cần ghi nhớ. Vì không biết luật này, Swedenborg, Davis, các vị Thánh Công giáo và những người thị kiến tôn giáo của các giáo phái khác đã, nếu có thể nói thế, lảo đảo, say sưa theo lối thông nhãn, qua các phòng tranh của ánh sáng tinh tú; thấy một số điều đã là, và tạo ra những điều chưa là cho đến khi họ gây dựng được chúng; rồi tung ra những lời tiên tri sứt mẻ, mặc khải tưởng tượng, lời khuyên xấu, khoa học giả và thần học gây lạc hướng.

Asiatics throng to a possessor or reputed possessor of siddhis from the most selfish motives—to get sons from barren wives; cures for diseases, often the fruit of vice; recover lost valuables; influence the minds of masters to favour them; and to learn the future. They call this “asking the blessings of the Mahâtma,” but no one is deceived by the euphuism in the least, and in ninety-nine cases out of a hundred, the begging hypocrite is dismissed unsatisfied. Even I, in my humble experience, came to know the meanness of this class, for out of the thousands of clamorous sick persons that I healed or relieved in my experimental researches of 1881, I doubt if one hundred were really grateful; and before the year was up, I had practically learnt how a Yogi must feel about exhibiting his psychical powers. Truly, indeed, does the Sage declare in Suta Samhita that the true Guru is not he who teaches one the physical sciences, who confers worldly pleasures, who trains one’s powers until he may reach the gandharvas or develop the siddhis, for all these are sources of trouble and sorrow: the real Teacher and Master is he who imparts the knowledge of Brahman. This is taught likewise in Chandogya, Brahadaranya, and other Upanishads, where it is said that while the Yogi can by will-power make or destroy worlds, call to him pitris, gandharvas, and other spiritual beings, enjoy the power of Ishwara in unalloyed sattwa, yet he should avoid all these vanities as tending to foster the sense of separateness and as being hostile to the acquisition of true gnânam. As for voluntarily consorting with the denizens of the astral spheres, invoking their favours and submitting to their behests, no right-minded, well-informed Asiatic would even dream of it. Sri Krishna sums it up most concisely in that famous verse of the Gita (Ch. IX): “Those who worship (invoke, make pujâ to) the Devatas (higher elementals) go to them (after death); those who worship the Pitris, go to the Pitris. The worshippers of the Bhûtas (here defined by Sankara as the lowest nature-spirits; but the word is also a synonym of Pisachas, meaning the souls of the dead or astral shells) go to the Bhûtas. Only my worshippers (i.e., the devotees of gnânam, the highest spiritual knowledge), come to me.” To repeat, then H.P.B. would be respected as possessing siddhis, but blamed for showing phenomena; while M. A. Oxon would be looked down upon as the medium of Pisachas and Bhûtas, gifted as he may have been in mind, highly educated as the University may have made him, pure and unselfish as may have been his motives.

Người Á Đông kéo đến với một người sở hữu hay được cho là sở hữu siddhi vì những động cơ ích kỷ nhất—để cầu con trai cho vợ hiếm muộn; chữa bệnh tật, thường là quả báo của truỵ lạc; tìm lại của mất; khiến tâm trí chủ nhân ưu ái họ; và để biết tương lai. Họ gọi đó là “cầu phúc nơi một Mahâtma,” nhưng chẳng ai bị lối hoa mỹ ấy lừa dối chút nào, và trong chín mươi chín phần trăm trường hợp, kẻ ăn mày giả hình bị cho về tay trắng. Chính tôi, trong kinh nghiệm khiêm tốn của mình, cũng nhận biết thói tầm thường của hạng người này, vì trong số hàng ngàn bệnh nhân ồn ào mà tôi chữa khỏi hay làm giảm bớt trong các nghiên cứu thực nghiệm năm 1881, tôi nghi ngờ liệu có tới một trăm người thực sự biết ơn; và trước khi năm ấy kết thúc, tôi đã thực sự học được cảm giác của một Yogi về việc phô bày các năng lực thông linh của mình. Quả thực, bậc Hiền triết đã tuyên bố trong Suta Samhita rằng bậc Đạo sư chân chính không phải là người dạy ta các khoa học vật chất, ban cho khoái lạc thế gian, rèn luyện quyền năng của ta cho tới khi ta đạt đến cảnh giới gandharva hay phát triển siddhi, vì tất cả những điều này đều là nguồn gây phiền não và sầu khổ: bậc Thầy thực sự là người truyền tri thức về Brahman. Điều này cũng được dạy trong Chandogya, Brahadaranya, và các Upanishad khác, nơi nói rằng tuy một Yogi có thể bằng ý chí tạo hay hủy thế giới, gọi đến mình các pitri, gandharva và các chúng sinh tinh linh khác, hưởng quyền năng của Ishwara trong sattwa thuần tịnh, nhưng y phải tránh tất cả những phù hoa ấy vì chúng nuôi dưỡng cảm thức phân ly và đối nghịch với việc đạt chân gnânam. Còn như việc cố ý giao du với cư dân các cõi cảm dục, cầu khẩn ân huệ của họ và phục tùng mệnh lệnh của họ, không một người Á Đông chính tâm và hiểu biết nào lại nghĩ đến. Sri Krishna đã tóm lược ngắn gọn nhất điều này trong câu kệ nổi tiếng của Gita (Ch. IX): “Những kẻ thờ (cầu khẩn, làm pujâ đối với) các Devata (các hành khí cao) thì đến với họ (sau khi chết); kẻ thờ các Pitri, đến với các Pitri. Những kẻ thờ Bhûta (ở đây Sankara định nghĩa là các tự nhiên linh thấp; nhưng từ này cũng đồng nghĩa với Pisacha, chỉ linh hồn người chết hay các vỏ astral) thì đến với các Bhûta. Chỉ những kẻ thờ Ta (tức những người sùng tu gnânam, tri thức tinh thần cao nhất), mới đến với Ta.” Nhắc lại, như vậy H. P. B. sẽ được kính trọng vì sở hữu siddhi, nhưng bị trách vì biểu diễn hiện tượng; còn M. A. Oxon sẽ bị coi thường như một đồng tử của Pisacha và Bhûta, cho dù ông có thể thông tuệ, được Đại học đào luyện giáo dục cao, mục đích có thể thuần khiết và vô ngã đến đâu.

So much for the Asiatic view of our cases. As for myself, I was through-and-through a Westerner in my way of looking at the wonders of H. P. B. and Stainton Moseyn. They were to me supremely important as psychical indications and as scientific problems. While I could not solve the riddle of her complex entity, I was convinced that the forces in and behind H. P. B. and her phenomena were skilfully handled by living persons who knew Psychology as a science, and by its practice had gained power over the elemental races. In Stainton Moseyn’s case there was an equal obscurity. His rooted idea was that his teachers, “Imperator,” “Kabbila” [Kapila?], “Mentor,” “Magus,” “Sade” [Sadi?], et al, were all disincarnate human spirits; some very ancient, some less so, but all wise and beneficent. They not only permitted but insisted that he should use his reason and work his own way upward; and with tireless patience answered his questions, solved his doubts, helped to develop his spiritual insight, aided him to project his astral body, and, by multifarious marvels, proved the nature of matter and force and the possibility of controlling natural phenomena: moreover, they taught him that a system of impartation of knowledge by teacher to pupil existed throughout the Cosmos, in ordinated stages of mental and spiritual development: like the classes in a school or college. In all these respects his teachings were identical with my own; and he never could convince me that, if not the same group, at least the same kind of Masters were occupying themselves in forming these two reformatory and evolutionary centres of New York and London. What a noble soul animated his body; how pure a heart, how high an aim, how deep a devotion to truth! At once a scholar, a gentleman, a clear thinker and writer, he became the most eminent of all the leaders of the Spiritualist party; or, at least so it seems to me, and I have had the personal friendship of Davis, Sargent, Owen, and many others. Before commencing this present chapter I have read and studied some seventy of his delightful letters to H. P. B. and myself—representing an interchange of above two hundred epistles; I have also consulted Mrs. Speer’s “Records,” and they have re-awakened the charm of our early intercourse. His close relation with us and the way in which our psychical experiences were interwoven, make it necessary that I should give more than a merely cursory glimpse of the man; and the best way to show what he was in thought, mind, and aspiration, will be to publish in this connection some portions of an autobiographical narrative contained in one of his letters to me. It is dated from University College, London, 29th April, 1876, and reads as follows:

Về cái nhìn của người Á Đông đối với hai trường hợp của chúng ta là như thế. Riêng phần tôi, trong cách nhìn các phép lạ của H. P. B. và Stainton Moseyn, tôi là một người Tây phương triệt để. Chúng đối với tôi là những chỉ báo thông linh tối quan trọng và là những bài toán khoa học. Dù không giải được câu đố về thực thể phức hợp của Bà, tôi bị thuyết phục rằng các lực ở trong và phía sau H. P. B. và các hiện tượng của Bà đã được điều khiển điêu luyện bởi những người sống, những người biết Tâm lý học như một khoa học, và nhờ thực hành đã đạt quyền năng đối với các giống loài hành khí. Trong trường hợp Stainton Moseyn cũng có một sự u tối tương đương. Ý niệm ăn sâu của ông là các thầy của mình, “Imperator,” “Kabbila” [Kapila?], “Mentor,” “Magus,” “Sade” [Sadi?], v.v., tất cả đều là những linh hồn người đã rời xác; có vị rất cổ xưa, có vị ít hơn, nhưng đều minh triết và nhân từ. Họ không chỉ cho phép mà còn khăng khăng rằng ông phải dùng lý trí và tự đi lên bằng đôi chân của mình; và với lòng nhẫn nại không mệt mỏi họ đã trả lời câu hỏi của ông, giải quyết hoài nghi, giúp phát triển tuệ nhãn tinh thần, trợ ông phóng xuất thể tinh anh, và bằng những phép lạ muôn hình vạn trạng, chứng minh bản chất của vật chất và lực và khả năng kiểm soát hiện tượng tự nhiên: hơn nữa, họ dạy ông rằng một hệ thống truyền thụ tri thức từ thầy đến trò hiện hữu khắp vũ trụ, theo những giai đoạn phối ngẫu của phát triển trí tuệ và tinh thần: như các lớp trong một trường hay đại học. Ở tất cả những phương diện ấy, các giáo huấn của ông đồng nhất với của tôi; và ông chưa bao giờ có thể thuyết phục tôi rằng, nếu không phải cùng một nhóm, thì ít nhất cũng là cùng một loại Bậc Thầy đã tự bận rộn trong việc hình thành hai trung tâm cải cách và tiến hoá ở New York và London. Một linh hồn cao quý biết bao đã đượm đầy thân xác ông; một trái tim trong sạch biết bao, một mục đích cao vời, một lòng tận hiến sâu sắc đối với chân lý! Vừa là học giả, quân tử, bút lực mạch lạc, ông trở nên vị lãnh đạo lỗi lạc nhất trong hàng ngũ Linh học; ít nhất, đó là cảm nhận của tôi, và tôi đã có tình thân cá nhân với Davis, Sargent, Owen, và nhiều người khác. Trước khi viết chương này, tôi đã đọc và khảo sát chừng bảy mươi bức thư thích thú của ông gửi H. P. B. và tôi—đại diện cho sự trao đổi hơn hai trăm bức thư; tôi cũng đã tham chiếu “Kỷ lục” của Bà Speer, và chúng đánh thức lại sức hấp dẫn của mối giao du thuở đầu. Quan hệ gần gũi của ông với chúng tôi và cách mà các kinh nghiệm thông linh của chúng tôi đan kết vào nhau khiến tôi cần phải cho hơn là một cái nhìn lướt qua về con người ấy; và cách tốt nhất để cho thấy ông là ai trong tư tưởng, tâm trí và khát vọng, sẽ là công bố ở đây một vài đoạn của một ký sự tự thuật nằm trong một bức thư ông gửi tôi. Nó ghi ngày từ University College, London, 29 tháng Tư, 1876, và như sau:

“My life has been cut up into ‘junks’—generally of about five years’ duration—and the discipline of each is peculiar; but all tends to the same. Illness in some form pervades all, and I seldom am left at one form of work more than five or seven years. I inherited good property; but it was taken from me. I lost it all in one day by an incursion of the sea. I was doing well at College—a likely First and Fellowship to follow. Ten days before examination I broke down from overwork, and was not able to read or even write a letter for two years, or rather I was obliged to defer work for my degree for two years, and then to take an ordinary one. During that two years I went all over Europe, and learned more really than I should have got from books. But it was a wreck of life’s prospects.

“Đời tôi bị chặt khúc—thường chừng độ năm năm một—và phép rèn luyện của mỗi khúc có nét riêng; nhưng tất cả đều hướng về cùng một đích. Bệnh tật dưới một hình thức nào đó thấm vào tất cả, và hiếm khi tôi được ở lại một lĩnh vực công việc nào đó hơn năm hay bảy năm. Tôi thừa kế tài sản kha khá; nhưng nó bị lấy khỏi tôi. Tôi mất hết trong một ngày vì một đợt biển tràn. Tôi đang tiến tốt ở Đại học—nhiều khả năng lấy Hạng Nhất và rồi giành Fellowship. Mười ngày trước kỳ thi, tôi gục ngã vì lao lực, và không thể đọc hay thậm chí viết một lá thư trong hai năm, hay đúng hơn tôi buộc phải hoãn công việc cho học vị trong hai năm, và rồi phải lấy một bằng thông thường. Trong hai năm đó, tôi đi khắp châu Âu, và thật sự học được nhiều hơn những gì tôi có thể có từ sách. Nhưng đó là một sự đổ nát của triển vọng đời người.”

“Then I had my five years, or six rather, at Theological work. I had a name in the Church, and was counted a preacher who would make a reputation, and get on. I was thoroughly orthodox, a more or less intelligent theologian who had really studied all round, and who had a knack of argument. I went to a wild country district,partly by doctor’s advice, to have benefit by sea, air and solitude to recruit my health shattered at Oxford, and then I read omnivorously, and worked hard. My people would do anything for me. I could lead them anywhere and I got a reputation in Parish and Pulpit. I overdid myself again, and felt that I must get off the excessive work (30 square miles of district to work is no joke: and all in my hands). I came to the West of England, and was appointed to a grand position in the Diocese of Sarum—a sort of select preacher. I acted twice, and irreparably broke down. Doctors could make nothing of me. They said I was overwrought: that I must rest, etc. I did rest, and got no better. Physically I was not exactly ill, but I dare not try to do anything in public.

“Rồi tôi có năm năm, hay đúng hơn là sáu năm, làm công việc Thần học. Tôi có tiếng tăm trong Giáo hội, và được tính là một nhà giảng đạo sẽ gây dựng danh tiếng và thăng tiến. Tôi hoàn toàn chính thống, một nhà thần học tương đối thông tuệ, thực sự đã học một cách toàn diện, và có tài tranh biện. Tôi đi đến một vùng quê hoang dã, phần nào theo lời khuyên của bác sĩ, để nhờ biển, không khí và cô tịch mà phục hồi sức khỏe vốn suy sụp ở Oxford, và rồi tôi đọc ngấu nghiến mọi thứ, làm việc cật lực. Người của tôi sẽ làm bất cứ gì vì tôi. Tôi có thể dẫn họ đi bất cứ đâu và tôi đã có uy tín trong Giáo xứ và ở tòa giảng. Tôi lại làm quá sức mình, và cảm thấy rằng mình phải gỡ mình ra khỏi công việc quá tải (30 dặm vuông khu vực để chăm lo thì không phải chuyện đùa: và tất cả đều ở trong tay tôi). Tôi đến miền Tây nước Anh, và được bổ nhiệm vào một vị trí lừng lẫy trong Giáo phận Sarum—một dạng nhà giảng đạo tuyển chọn. Tôi đã thi hành công việc hai lần, và gục ngã không sao cứu vãn. Bác sĩ bó tay với tôi. Họ nói tôi kiệt quệ: rằng tôi phải nghỉ ngơi, v.v. Tôi đã nghỉ, nhưng không khá hơn. Về thể chất tôi không hẳn là bệnh, nhưng tôi không dám làm bất cứ điều gì trước công chúng.

“Then I fell ill again, this time with a fever: and in a place where no good doctor was to be had. A visitor tended me—my life was barely snatched out of the fire, and he became my fast friend—Dr. Speer. I came to London, and he asked me to live in his house and coach his boy. My property was gone, my position, my health. He took me in and I lived with him. But I could do nothing in public. He could not understand it. I could not explain it: but it was an awful, ever-present fact. I felt my old life was done. Yet I had no doubts as to the faith I had always held, not one—not a bit of one.

“Rồi tôi lại lâm bệnh, lần này là sốt: và ở một nơi chẳng thể tìm được bác sĩ giỏi. Một vị khách chăm sóc tôi—mạng sống tôi vừa được giật khỏi lửa, và ông trở thành bạn thân chí cốt của tôi—Bác sĩ Speer. Tôi về London, và ông mời tôi sống trong nhà ông và kèm cặp cậu con trai. Của cải tôi mất, vị thế, sức khỏe cũng mất. Ông đón tôi vào và tôi sống với ông. Nhưng tôi không thể làm gì trước công chúng. Ông không hiểu nổi. Tôi cũng không thể giải thích: nhưng đó là một sự thật kinh khủng, luôn hiện diện. Tôi cảm thấy đời cũ của mình đã chấm dứt. Tuy vậy tôi không hề có chút nghi hoặc nào về đức tin mà tôi luôn nắm giữ, không một chút—không hề một chút.

“But by degrees I found the old landmarks getting fainter: the bread grew stale. Then one day a man broke down here [at the London Univ.] and the authorities wanted somebody to carry on lectures on Philology.Few could do it, for the thing requires preparation. I heard and offered. I have a way of pigeon-holing knowledge till it is wanted, and I had read Philology at Oxford. So I took up the thread, and they finally gave me a permanent appointment.

“Nhưng dần dần tôi thấy những mốc cũ nhạt dần: tấm bánh trở nên cũ mốc. Rồi một ngày có người gãy gánh ở đây [tại Đại học London] và ban giám hiệu cần ai đó tiếp tục các bài giảng về Ngữ học. Ít người có thể làm được, vì việc ấy đòi hỏi sự chuẩn bị. Tôi nghe tin và xung phong. Tôi có cách ‘xếp ngăn’ tri thức cho đến khi cần đến, và tôi đã học Ngữ học ở Oxford. Thế là tôi cầm lấy sợi chỉ, và rốt cuộc họ trao cho tôi một bổ nhiệm lâu dài.

“Another change, you see. I could lecture well enough, but could not do my old clerical work. When friends found me at work again, they said, now you’ll take a Church in London, or So and So will be delighted to have you preach for him: but I simply could not. Yet I never write a lecture, and can. go a session through without a note.

“Một bước ngoặt nữa, anh thấy đấy. Tôi có thể giảng bài khá tốt, nhưng không thể làm công việc giáo sĩ cũ. Khi bạn bè thấy tôi lại đi làm, họ nói, giờ anh sẽ nhận một Nhà thờ ở London, hoặc ông A. B. nào đó sẽ rất vui mừng mời anh giảng cho ông ta: nhưng tôi hoàn toàn không thể. Tuy vậy tôi không bao giờ soạn một bài giảng, và có thể đi suốt một học kỳ mà không cần ghi chú.

“Queer, Eh?

“Kỳ quặc, hả?

“Well, Mrs. Speer fell ill with some serious ailment, and got hold of one of Dale Owen’s books. As soon as she got down stairs she set at me. I pished and pshawed, but agreed to look into the thing. I went to Burns, got all I could, went to Herne and Williams, and in two months was in the thick of physical mediums hip, such as is hardly credible. Our phenomena were far ahead of anything I have seen elsewhere. It went on for four years, and now it is dying out, and I am going into another phase—and there have been plenty more that I have passed over. Indeed, I have said too much of self. But you may as well know what sort of man I am.

“Bà Speer bị một bệnh nặng, và vớ được một trong những cuốn sách của Dale Owen. Vừa xuống nhà dưới là bà thúc giục tôi. Tôi hứ hử, nhưng đồng ý xem xét sự việc. Tôi đến tiệm Burns, lấy hết những gì có thể, đến với Herne và Williams, và trong hai tháng tôi đã chìm vào giữa lòng sự đồng tử thể chất, đến mức khó lòng tin nổi. Hiện tượng của chúng tôi vượt xa bất cứ gì tôi thấy ở nơi khác. Nó kéo dài bốn năm, và nay nó đang tàn lụi, và tôi đang bước vào một pha khác—và còn rất nhiều điều nữa mà tôi đã lướt qua. Thật vậy, tôi đã nói quá nhiều về bản thân. Nhưng anh cũng nên biết tôi là hạng người nào.

“At the present I have lost all sectarian faith, i.e., all distinctive dogmatism. You will see in Spirit Teachings how I fought for it. Now I have lost the body, and kept the spirit. I no longer count myself a member of any Church, but I have got all the good I could out of them all. I am a free man: with such knowledge as Theological systems can give. I have thrown the husks away. And now, as soon as I have been sufficiently purified, I humbly hope to be allowed to enter within the veil, hoping there to repeat a process which, with some modifications, will be unceasing. Endless progress, perpetual purification, the lifting of veil after veil until—Eh? where have I got to? God bless you.

“Hiện tại tôi đã mất hết thảy niềm tin bè phái, tức mọi giáo điều phân biệt. Anh sẽ thấy trong Spirit Teachings tôi đã chiến đấu cho nó thế nào. Giờ tôi mất cái xác, và giữ cái thần. Tôi không còn kể mình là thành viên của bất kỳ Giáo hội nào, nhưng tôi đã gặt hết điều lành có thể từ tất cả bọn họ. Tôi là một người tự do: với tri thức mà các hệ thống Thần học có thể ban cấp. Tôi đã ném vỏ trấu đi. Và giờ đây, khi nào tôi được tẩy luyện đủ, tôi khiêm cung hy vọng sẽ được phép bước vào sau bức màn, hy vọng ở đó lặp lại một tiến trình mà, với vài tu chỉnh, sẽ chẳng bao giờ ngừng. Tiến bộ vô tận, thanh luyện miên viễn, nhấc lên bức màn này rồi bức màn khác cho đến—Hả? tôi đã đi tới đâu rồi thế? Thượng đế phù hộ anh.

“Your friend and brother,

“Bạn và huynh đệ của anh,

“M. A. OXON.”

“M. A. OXON.”

At this stage had he arrived when we were brought together; thenceforth to keep in perfect sympathy and lovingly work together along parallel lines: our aspirations the same, our views not radically divergent. Often and often does he in his letters bemoan the fact that we were not living in the same city, where we might continually exchange ideas. Several chapters were devoted in the Theosophist to the subject of Stainton Moseyn’s mediumship and the resemblance between his phenomena and H. P. B.’s, which may be read with profit.

Ở chặng này là lúc ông đến khi chúng tôi được đưa lại gần nhau; từ đó về sau giữ sự đồng cảm hoàn toàn và thương yêu cùng làm việc theo các đường song song: khát vọng của chúng tôi là một, quan điểm không dị biệt tận nền. Nhiều lần và rất thường, trong thư ông than rằng chúng tôi không cùng sống một thành phố, nơi chúng tôi có thể thường xuyên trao đổi ý tưởng. Vài chương trong The Theosophist đã dành để bàn về khả năng đồng tử của Stainton Moseyn và sự tương tự giữa hiện tượng của ông và của H. P. B., đọc rất hữu ích.

Our Western friends will be interested in knowing that the Hindu who would enter upon a course of meditation, i.e., of concentration of all one’s mental faculties upon spiritual problems, has a triple system to observe. There is, first of all, to make the Sthalla Suddhi, or ceremony, with the object of purifying the ground upon which he is to sit: cutting himself off from astral connection with the astral body of the earth and with elementals which inhabit it [Vide Isis, I, 379]. This isolation is helped by first purifying the ground by washing, and by the person sitting upon a spread of Kusa grass, one of the group of vegetables whose aura resists bad and attracts good elementals. In this category are also included the Neem (Margosa), Tulsi (sacred to Vishnu), and Bilwa (sacred to Shiva). Among trees infested with bad influences and which the “adversaries” of Imperator are believed to frequent, are the Tamarind and the Banyan; they also infest old wells, long-empty houses, cremation-grounds, cemeteries, battle-grounds, slaughtering places, sites of murders and all other places where blood has been spilt: this is the Hindu belief, and in this connection see Isis, Chaps. XII and XII, Vol. I. The ground having been purified and the operator isolated from terrene bad influences, he next makes the Bhûta Suddhi, a recitation of verses having power to keep off the “adversaries” dwelling in the atmosphere, including both elementals and elementaries; assisting the operation by making circular (mesmeric) passes around his head with his hand. He thus creates a psychical barrier or wall about him. After having very carefully performed these two indispensable preliminaries—never to be forgotten or perfunctorily done—he then proceeds with the Âtma Suddhi, or recitation of mantrams which assist in purifying his body and mind and in preparing the way for the awakening of the spiritual faculties, the absorption called “meditation,” whose aim is the attainment of gnânam, knowledge. A pure spot,pure air, the absence of unclean persons, i.e., the unwashed, the immoral, the unspiritually-minded, the overfed, the unsympathetic—are all indispensable for the seeker after divine truth.

Bạn hữu phương Tây của chúng ta sẽ hứng thú khi biết rằng người Ấn muốn bước vào một lộ trình tham thiền, tức gom tất cả các khả năng thể trí vào những vấn đề tinh thần, thì có một hệ thống tam phân phải tuân. Trước hết là làm Sthalla Suddhi, hay nghi lễ, nhằm thanh tịnh hóa mảnh đất nơi người ấy sẽ ngồi: cắt lìa mình khỏi sự nối kết cảm dục với thể cảm dục của trái đất và với các hành khí cư trú trong đó [Xem Isis, I, 379]. Sự cô lập này được hỗ trợ bởi việc thanh tẩy đất trước bằng cách rửa, và bởi người ngồi trên một lớp cỏ Kusa, một trong nhóm thực vật có hào quang kháng hành khí xấu và hấp dẫn hành khí tốt. Vào hạng này cũng gồm Neem (Margosa), Tulsi (thiêng đối với Vishnu), và Bilwa (thiêng đối với Shiva). Trong các cây bị nhiễm ảnh hưởng xấu và được tin là nơi “đối nghịch giả” của Imperator lui tới, có me (Tamarind) và đa (Banyan); chúng cũng quấy nhiễu các giếng cổ, nhà bỏ hoang lâu ngày, bãi hỏa táng, nghĩa trang, bãi chiến, lò mổ, hiện trường các vụ sát hại và tất cả những nơi đã đổ máu: đó là tín niệm của người Ấn, và về việc này xem Isis, Chương XII và XII, Tập I. Sau khi đất đã được thanh tẩy và người hành giả cách ly khỏi ảnh hưởng xấu trần địa, kế đó y làm Bhûta Suddhi, một bài tụng các câu kệ có năng lực giữ xa các “đối nghịch giả” cư trú trong không khí, gồm cả hành khí và các vong linh; hỗ trợ cho nghi thức bằng cách dùng tay làm những đường vòng (mê thuật) quanh đầu. Như thế y tạo ra một bức rào hoặc tường tâm linh quanh mình. Sau khi hết sức cẩn trọng làm hai nghi tiền chuẩn bất khả thiếu này—không bao giờ được quên hoặc làm qua loa—y mới tiến hành Âtma Suddhi, tức tụng các mantram giúp thanh tịnh thân và tâm, chuẩn bị con đường cho sự thức dậy các năng lực tinh thần, sự hấp thu gọi là “tham thiền”, mà mục đích là đạt đến gnânam, tri thức. Một nơi chốn thanh sạch, không khí trong lành, vắng bóng những người ô uế, tức kẻ không tắm gội, kẻ vô luân, kẻ không hướng tinh thần, kẻ quá độ ăn uống, kẻ thiếu đồng cảm—tất cả đều bất khả thiếu cho người đi tìm chân lý thiêng liêng.

Imperator’s admonitions to the Speer circle and, in fact, those which have been given to all really choice circles of spiritualistic investigators in all parts of the world, substantially accord with the Eastern rules. In short, the closer these precautions have been observed, the higher and nobler have been the teachings received. The revolting scenes and disgusting language and instructions which have attended so many séances where unprotected and unpurified mediums have given their services to mixed gatherings of foul and pure inquirers, are traceable to neglect of these protective conditions. Gradually, things have been changing for the better within these past seventeen years; physical mediums and physical phenomena are slowly beginning to give place to the higher forms of mediumship and manifestations.

Những lời cảnh tỉnh của Imperator dành cho nhóm Speer và, thực ra, cho mọi vòng cầu đồng thật sự tinh tuyển của các nhà khảo sát thần linh học ở khắp nơi trên thế giới, về căn bản, phù hợp với các quy luật phương Đông. Tóm lại, càng giữ nghiêm các biện phòng này, thì những lời dạy nhận được càng cao cả và cao quý. Những cảnh tượng gây ghê tởm và ngôn từ, chỉ dẫn đáng chán ghét đã đi kèm quá nhiều buổi gọi hồn nơi các đồng tử không được bảo hộ và không được thanh tẩy đã phục vụ những nhóm hỗn hợp kẻ ô uế lẫn người thanh khiết, đều do sự cẩu thả đối với các điều kiện phòng hộ ấy. Dần dà, mọi sự trong mười bảy năm vừa qua đã đổi theo hướng tốt hơn; các đồng tử thể chất và các hiện tượng thể chất đang chậm rãi nhường chỗ cho những hình thức đồng tử cao hơn và những sự hiển lộ tôn quý hơn.

The views of Imperator about the evils of mixed circles were reflected in Stainton Moseyn’s published writings, and, if possible, more strongly in his private correspondence. He fully comprehended that the experiences of centuries must have taught the Asiatics this verity, that pure spiritual aura can no more be passed untainted through a vile medium and incongruous circle, than the water of a mountain spring be made to run pure through a foul filter. Hence their strict and stern rules for the isolation of the postulant for knowledge from all corrupting influences, and for the thorough purification of his own self. When one sees the blind ignorance and rash confidence with which Western people go themselves and take their sensitive children into the sin-sodden aura of many a séance room, one can feel how thoroughly just is the stricture of M. A. Oxon’s chief guide, about the surprising fatuity shown with respect to dealings with the spirits of the departed. The most “orthodox” of the Spiritualist writers are now only, after forty-odd years’ experience with mediumistic phenomena, partly realising this truth. Yet these same persons, yielding to a rooted hatred of Theosophy—which they excuse on the score of their detestation of H. P. B.—will not hearken to the voice of the ancients nor take the precautions which experience dictates aganist the perils of the open circle and the public medium. The improvement above noticed is due rather to the general interest created by our literature, and its reflex action upon mediums and circles, than to the direct influence of editors, speakers, and writers. Let us hope that before long the views of the Theosophists respecting elementals and elementaries will be accorded the full attention they merit.

Quan điểm của Imperator về tai hại của các vòng pha tạp được phản chiếu trong các trước tác công bố của Stainton Moseyn, và nếu có thể, còn mạnh hơn nữa trong thư từ riêng của ông. Ông hiểu trọn rằng kinh nghiệm của bao thế kỷ ắt hẳn đã dạy người Á châu chân lý này: rằng hào quang tinh thần thanh khiết chẳng thể truyền qua một đồng tử nhơ bẩn và một vòng cầu đồng bất tương hợp mà không bị vấy bẩn, cũng như nước suối trên núi không thể chảy ra tinh khiết qua một tấm lọc dơ bẩn. Do đó mới có những quy luật nghiêm ngặt, và quyết liệt của họ để cô lập người cầu tri thức khỏi mọi ảnh hưởng bại hoại, và để thanh tẩy thấu suốt tự thân của người ấy. Khi người ta thấy sự mù mịt và liều lĩnh đến mấy của người Tây phương khi tự họ và đưa những đứa trẻ nhạy cảm của họ vào hào quang sình lầy của bao phòng gọi hồn, người ta có thể cảm nhận được lời quở trách của vị hướng dẫn tối cao của M. A. Oxon là hoàn toàn chính đáng biết bao, về sự ngu ngốc đáng kinh ngạc thể hiện trong cách đối đãi với linh hồn người quá cố. Những nhà văn Thần linh học “chính thống” nhất giờ đây—sau bốn mươi mấy năm kinh nghiệm với hiện tượng đồng tử—mới chỉ phần nào nhận ra chân lý này. Ấy thế mà chính những người đó, do cơn ghét ăn sâu đối với Thông Thiên Học—mà họ bào chữa bằng lý do căm ghét H. P. B.—sẽ chẳng lắng nghe tiếng nói của cổ nhân, cũng không thực hiện các biện phòng mà kinh nghiệm đòi hỏi chống lại nguy hiểm của vòng mở và đồng tử công khai. Sự cải thiện vừa ghi nhận ở trên là do quan tâm chung mà trước tác của chúng ta khơi dậy, và ảnh hưởng phản hồi của nó lên các đồng tử và các vòng, hơn là do ảnh hưởng trực tiếp của các biên tập viên, diễn giả và tác giả. Hãy hy vọng rằng chẳng bao lâu nữa các quan điểm của các nhà Thông Thiên Học về các hành khí và các vong linh sẽ được dành trọn sự chú ý mà chúng xứng đáng.

CHAPTER XX

CHƯƠNG XX

CONFLICTING VIEWS (Continued)

NHỮNG QUAN ĐIỂM MÂU THUẪN (Tiếp)

I SAT in the verandah at “Gulistan,” my mountain cottage, one morning, looking northward above the sea of clouds that hid the Mysore plains from view. Presently, the vaporous ocean dissolved away, and the eye could distinctly see the Bilgirirangam Hills, seventy miles off: with a good glass the details could be easily made out. By association of ideas, the problem of the connection between Stainton Moses [44] and our two selves—H. P. B. and I—came to my mind. As I turned over the facts of our intercourse one by one, the confusing clouds of subsequent events rolled away, and in the distant past the glass of memory brought out his relationship to us and our Sages more distinctly than ever before. It is now clear to me that one directing Intelligence, pursuing a wide-reaching plan covering all nations and peoples, and acting through many agents besides ourselves, had in hand his development and mine, his body of psychical proofs and those given me by and through H. P. B. Who “Imperator,” its agent, was, I know not--I do not even know who H. P. B. really was—but I have always been inclined to believe that he was either S. M.’s own Higher Self or an adept; and that “Magus” and others of S. M.’s band were adepts likewise. I had my band also—though not of “spirit controls.” S. M. had an Arabian teacher, so had I; he an Italian philosopher, so had I; he had Egyptians, I had a Copt; he had a “Prudens,” “versed in Alexandrian and Indian lore,” so had I—several; he had Dr. Dee, an English mystic, I also had one—the one previously spoken of as “the Platonist;” and between his phenomena and H. P. B.’s there was a striking re-semblance. Until Mrs. Speer’s Records were published all these particulars were not known to me, but now everything is plain. No wonder that S. M. and I were so drawn together; it was inevitable. That he felt it too, his whole correspondence proves. He sums it up in these few words, in his letter of Jan. 24, 1876: “My strongest attraction lies to you two; and I would give anything to be able to come to you”—in the Double, he means. The saddening thing to me is that he could not have known his “band” for what they were—or what I think they were, if you like. Supposing my surmise to be correct, the obstacle was his peculiar mental bias. His intellectual history resembles Mrs. Besant’s in certain respects: each fought desperately for old ideas and changed them only under thecompulsion of cumulative proofs; each sought only truth, and each stood bravely for it. How pathetic the story of Mrs. Besant’s struggle against reason in the interest of her old faith, and her final brave yielding to logic! So, the reader of Stainton Moses’ published and unpublished personal narrative must see that Imperator and his colleagues had to contend against a combative incredulity in the mental man that would not lose its hold upon the medium’s mind, until it had been swept out, so to say, by a tornado of psychical demonstrations. [45] He was, by temperament, a conscientious mule; but once brought to accept the new philosophy, he was courage and loyalty personified, a lion for fighting and bravery. The first portrait that he sent me represents him as a thin-faced curate, seemingly as mild as milk; and no one could have guessed that that inoffensive person was destined to become a chief leader of the party of spiritualistic free-thinkers. So necessary is trained clairvoyance to show us what our neighbour is behind his mâyâ.

TÔI ngồi trên hàng hiên ở “Gulistan,” căn nhà núi của tôi, một buổi sáng, nhìn về phương bắc trên biển mây che khuất các đồng bằng Mysore khỏi tầm mắt. Chẳng mấy chốc, đại dương sương mù tan biến, và mắt có thể thấy rõ dãy Bilgirirangam, cách bảy mươi dặm: với một ống nhòm tốt các chi tiết có thể được nhận ra dễ dàng. Do liên tưởng, vấn đề về mối liên hệ giữa Stainton Moses và hai chúng tôi—H. P. B. và tôi—khởi lên trong tâm. Khi tôi lần giở từng sự kiện trong cuộc giao tiếp của chúng tôi, những đám mây rối rắm của các biến cố hậu lai cuộn đi, và trong quá vãng xa xôi, chiếc kính ký ức khiến mối liên hệ của ông với chúng tôi và các Bậc Hiền của chúng tôi hiện ra rõ ràng hơn bao giờ hết. Nay đối với tôi rõ ràng rằng một Trí Tuệ chỉ đạo, theo đuổi một hoạch đồ bao quát rộng lớn, bao trùm mọi quốc gia và dân tộc, và hành động qua nhiều tác nhân ngoài chúng tôi, đã nắm trong tay sự phát triển của ông và của tôi, kho bằng cớ tâm linh của ông và những gì được ban cho tôi bởi và qua H. P. B. “Imperator,” vị tác viên của Trí Tuệ ấy, là ai, tôi không biết—tôi thậm chí không biết H. P. B. thật sự là ai—nhưng tôi luôn khuynh hướng tin rằng đó hoặc là Chính Chân ngã của S. M. hoặc là một chân sư; và rằng “Magus” cùng những vị khác trong “nhóm” của S. M. cũng là các chân sư. Tôi cũng có “nhóm” của mình—dù không phải là “các linh thể điều khiển.” S. M. có một vị huấn sư Ả Rập, tôi cũng vậy; ông có một triết gia Ý, tôi cũng vậy; ông có các vị Ai Cập, tôi có một người Copt; ông có một “Prudens,” “tinh thông học thuật Alexandria và Ấn Độ,” tôi cũng có—vài vị; ông có Tiến sĩ Dee, một nhà thần bí Anh, tôi cũng có một—vị được nói đến trước đây như “nhà Plato học”; và giữa hiện tượng của ông và của H. P. B. có một sự tương tự nổi bật. Cho đến khi các Ghi chép của Bà Speer được công bố, tất cả những điều này tôi chưa hề biết, nhưng giờ thì mọi thứ đã sáng tỏ. Không có gì lạ khi S. M. và tôi bị cuốn hút vào nhau đến thế; điều đó là tất yếu. Rằng ông cũng cảm nhận như vậy, toàn bộ thư từ của ông đều chứng minh. Ông tóm lại trong vài lời này, trong bức thư đề ngày 24 tháng Giêng, 1876: “Sức hút mạnh nhất của tôi hướng về hai người; và tôi sẵn sàng cho bất cứ điều gì để có thể đến với hai người”—ý ông là trong Thể đôi. Điều khiến tôi buồn nhất là ông đã không thể biết “nhóm” của mình đúng như họ là—hay như tôi nghĩ họ là, nếu anh muốn. Giả sử phỏng đoán của tôi là đúng, thì chướng ngại là thiên kiến tinh thần đặc thù của ông. Lịch sử trí tuệ của ông giống của Bà Besant ở một vài điểm: mỗi người chiến đấu tuyệt vọng cho những ý tưởng cũ và chỉ thay đổi chúng dưới sự cưỡng bức của bằng chứng tích lũy; mỗi người chỉ tìm kiếm chân lý, và mỗi người hiên ngang đứng vì chân lý. Câu chuyện về cuộc giằng co của Bà Besant chống lại lý trí vì lợi ích đức tin cũ của Bà, và sự nhường bước can đảm cuối cùng trước luận lý, mới cảm động làm sao! Thế nên, độc giả các tường thuật cá nhân đã công bố và chưa công bố của Stainton Moses ắt phải thấy rằng Imperator và các đồng sự của Ngài buộc phải đương đầu với một óc hoài nghi hiếu chiến trong con người trí thể, thứ không chịu buông cái bấu víu vào tâm trí của đồng tử, cho đến khi nó bị cuốn phăng, có thể nói vậy, bởi một cơn lốc các thị hiện tâm linh. Theo khí chất, ông là một con la có lương tâm; nhưng một khi đã được đưa đến chỗ chấp nhận triết lý mới, ông là hiện thân của dũng khí và trung thành, là một con sư tử trên trận tiền. Bức chân dung đầu tiên ông gửi cho tôi vẽ ông như một mục sư gầy mặt, dường như hiền như sữa; và chẳng ai có thể đoán rằng con người vô hại ấy sẽ được định mệnh đặt làm một trong những lãnh tụ hàng đầu của phái tự do tư tưởng trong thần linh học. Ấy mới thấy thông nhãn huấn luyện cần thiết đến mức nào để cho ta thấy người láng giềng của mình là ai phía sau ảo lực của y.

It will be objected to my hypothesis about Imperator that he declared himself a spirit; and so he was as regards S.M., whether he still had connection with a physical body or not. Must not babes be fed with milk? See how ardently H.P.B. professed herself a Spiritualist in her first letters to the papers and her first interviews with reporters. See her at Philadelphia, doing phenomena in the Holmes séances, and allowing Gen. Lippitt, Mr. Owen, and myself to believe they were: attributable to the mediumship of Mrs. Holmes whom, in our Scrap-Book, she brands as a common cheat. Was not I at first made to believe that I was dealing with disincarnate spirits; and was not a stalking-horse put forward to rap and write, and produce materialised forms for me, under the pseudonym of John King? That this delusion was shortly dropped and the truth told me, I attribute to the fact of my chronic indifference to theologies and to the identity of personalities behind the phenomena. My record is clear in this respect, as I had committed my opinions to print as far flack as 1853. [46]

Người ta sẽ phản đối giả thuyết của tôi về Imperator rằng Ngài tự xưng là một linh hồn; và đối với S. M. thì đúng vậy, bất kể Ngài còn nối kết với một thể xác hay không. Há chẳng phải trẻ thơ phải được nuôi bằng sữa đó sao? Hãy xem H. P. B. đã sốt sắng xưng mình là một nhà Thần linh học thế nào trong những lá thư đầu tiên gửi báo chí và những buổi phỏng vấn đầu tiên với phóng viên. Hãy xem Bà ở Philadelphia, làm hiện tượng trong các buổi gọi hồn của nhà Holmes, và để cho Tướng Lippitt, Ông Owen, và tôi tin rằng chúng là do đồng tử của Bà Holmes—người mà trong Scrap-Book của chúng tôi, Bà đóng dấu là một kẻ lừa bịp tầm thường. Há chẳng phải lúc đầu tôi cũng đã được khiến tin rằng mình đang giao tiếp với các linh hồn phi nhập thể; và há chẳng phải có một tấm bình phong được đưa ra để gõ và viết, và tạo các hình thể hiện hình cho tôi, dưới bút danh John King? Rằng ảo tưởng này đã sớm được gỡ bỏ và chân lý được nói cho tôi biết, tôi quy điều đó cho thực tế là sự điềm nhiên kinh niên của tôi đối với các giáo thuyết thần học và đối với đồng nhất tính của các phàm ngã đứng sau hiện tượng. Hồ sơ của tôi trong phương diện này là trong sạch, vì tôi đã in ấn quan điểm của mình sớm từ năm 1853.

My bias of mind then was identical with my present one: which explains the fact why, with all my affection for H.P.B. and my reverence for our Masters—in neither of which do any of her disciples surpass me—I continually protest against the assertion that a fact or teaching is one whit better or weightier when associated with H. P. B. or one of our Masters or their chelas. No religion, philosophy, or expounder thereof is higher, greater, or more authoritative than Truth: for Truth and God are identical. Having no sectarian barriers to be pulled down, I was soon disabused about my teaching intelligences: whereas S. M. was obstinacy incarnateand it is the greatest of wonders to me that his “band” were so patient, kind, and tolerant of what must have seemed to them the whimsies of a spoilt child. His health, never very robust, broke down from overwork,.as he tells us, before the commencement of his mediumship; but we also see that the powers which were already shaping his destiny caused him to break down whenever there was a good chance of his reverting to ministerial work. He was compelled to keep out of it, whether he would or not.

Thiên hướng tâm trí của tôi khi ấy đồng nhất với hiện nay: điều này giải thích tại sao, dù hết mực thương mến H. P. B. và tôn kính các Chân sư của chúng ta—về hai điều này không đệ tử nào của Bà vượt tôi—tôi vẫn liên tục phản đối lời quả quyết rằng một sự kiện hay một lời dạy hề có gì hay hơn hay nặng ký hơn khi được gắn với H. P. B. hoặc một trong các Chân sư của chúng ta hay các đệ tử của Các Ngài. Không có tôn giáo, triết học, hay nhà diễn giải nào cao hơn, lớn hơn, hay có thẩm quyền hơn Chân Lý: vì Chân Lý và Thượng đế là đồng nhất. Không có các rào cản bè phái để phải phá đổ, tôi sớm được giải hoặc về các trí giả dạy dỗ tôi: trong khi S. M. là sự ngoan cố nhập thể—và điều kỳ diệu nhất đối với tôi là “nhóm” của ông đã nhẫn nại, nhân hậu và khoan dung đến thế trước những điều hẳn phải hiện ra với họ như những ý thích của một đứa trẻ hư. Sức khỏe của ông, vốn chẳng mấy vững, suy sụp vì làm việc quá sức, như ông kể với chúng ta, trước khi khả năng đồng tử của ông khởi đầu; nhưng chúng ta cũng thấy rằng các năng lực vốn đã định hình số phận của ông khiến ông sụp xuống mỗi khi có cơ hội tốt để ông quay về công việc mục vụ. Ông bị buộc phải đứng ngoài nó, muốn hay không muốn.

.......

.......

In view of all the above (i.e., the facts and arguments given in the original version of this and the preceding chapter), am I far wrong in suspecting a close connection between the Intelligence behind Stainton Moses and that behind H.P.B.? He writes me, December 31, 1876: “I do not know whether I rightly conjecture from Imperator this morning that she (H.P.B.) is about me, working about me, I mean,—for my good or enlightenment in some way. It is no use asking her; but I believe she is.” October 10, 1876, he writes me that he had had

Xét tất cả những điều trên (tức các dữ kiện và lập luận được nêu trong bản gốc của chương này và chương trước), tôi có sai quá chăng khi nghi ngờ một mối nối kết chặt chẽ giữa Trí Tuệ ở sau Stainton Moses và Trí Tuệ ở sau H. P. B.? Ông viết cho tôi, ngày 31 tháng Mười Hai, 1876: “Tôi không biết có phải tôi suy đoán đúng từ Imperator sáng nay rằng Bà ấy (H. P. B.) đang ở quanh tôi, ý tôi là, làm việc quanh tôi—vì lợi ích hay để khai sáng cho tôi theo cách nào đó. Hỏi Bà cũng vô ích; nhưng tôi tin là Bà đang vậy.” Ngày 10 tháng Mười, 1876, ông viết cho tôi rằng ông đã có

“A splendid and perfectly complete ‘vision’—or, as I prefer to call it, interview with Isis. [47] It was late, or rather near midnight—I have an accurate memo at home—when I suddenly saw Isis in my sitting-room looking through the open door into my study, where C. C. M. was sitting and where I stood. I cried out and rushed into the next room, followed by M. He saw nil. I saw Isis as plain as possible, and talked with her for some time. I noticed my first rush into the room had the effect of ‘dissipating’ the form, but it soon reappeared and went into my study, where M. says, I seemed to pass into a sort of ‘trance’ or abnormal state of some kind, and went through pantomimic gestures of masonic import.”

“Một ‘khải kiến’ tuyệt diệu và hoàn toàn trọn vẹn—hay, như tôi thích gọi hơn, một cuộc diện kiến với Isis. Lúc đó đã khuya, hay đúng hơn là gần nửa đêm—tôi có ghi chú chính xác ở nhà—khi tôi bỗng thấy Isis trong phòng khách của tôi, nhìn xuyên qua cửa mở vào phòng làm việc, nơi C. C. M. đang ngồi và nơi tôi đang đứng. Tôi kêu lên và lao vào phòng bên, M. theo sau. Ông ta chẳng thấy gì. Tôi thấy Isis rõ ràng hết mức, và trò chuyện với Bà khá lâu. Tôi nhận thấy cú lao vào phòng ban đầu của tôi có tác dụng ‘làm tan’ hình tướng, nhưng nó nhanh chóng hiện lại và đi vào phòng làm việc của tôi, nơi M. nói rằng, dường như tôi đã rơi vào một dạng ‘xuất thần’ hay một trạng thái bất thường nào đó, và thực hiện những cử chỉ kịch câm mang ý nghĩa hội viên Tam điểm.”

Since copying this out, I find, endorsed in my handwriting on the back of a letter of M.A. Oxon’s, the following: “If between now and the 15th instant M. A. O. does not see H. P. B., she will not visit him any more. (Sgd.) H. S. O.” And that very night he did see her, as described above. A year before (October 16, 1875), he thanks H. P. B. for her letter, and says, it “throws a flood of light, not only on the phenomena of Spiritualism at large, but on many hints made to me which were not before clear.” In short, she had helped him to understand his own spirit-teachings. Here is a beautiful passage from his letter of Oct. 7, 1876:

Chép lại điều này xong, tôi thấy, ở mặt sau một lá thư của M. A. Oxon, có dòng chữ do chính tay tôi ghi: “Nếu từ nay đến ngày 15 tháng này M. A. O. không gặp H. P. B., thì Bà sẽ không đến thăm ông nữa. (Ký) H. S. O.” Và ngay đêm đó ông đã gặp Bà, như mô tả ở trên. Một năm trước đó (16 tháng Mười, 1875), ông cảm ơn H. P. B. về lá thư, và nói, nó “rọi một luồng sáng dồi dào, không chỉ lên các hiện tượng của Thần linh học nói chung, mà còn lên nhiều gợi ý đã được nói với tôi vốn trước đây chưa rõ.” Tóm lại, Bà đã giúp ông hiểu các lời dạy từ linh giới của chính ông. Đây là một đoạn tuyệt đẹp trong lá thư ngày 7 tháng Mười, 1876 của ông:

“One thing alone fills my eye—the search for Truth. I don’t look for anything else; and through I may turn aside to examine what claims to be Truth, I soon leave the sham and return to the straight road. Life seems to me given for that alone, and all else is subordinate to that end. The present sphere of existence seems to be only a means to that end, and when it has served its purpose, it will give place to one adapted to secure progress. Whether I live, I live for Truth: if I die, when I die, I die to pursue it better.”

“Chỉ một điều chiếm trọn mắt tôi—cuộc tìm kiếm Chân Lý. Tôi không tìm gì khác; và dẫu tôi có rẽ ngang để xem xét cái gì tự xưng là Chân Lý, tôi sớm bỏ thứ giả trá và trở về con đường thẳng. Dường như đời sống được ban cho chỉ vì điều đó, và mọi thứ khác đều lệ thuộc mục đích ấy. Cõi tồn tại hiện tại có vẻ chỉ là phương tiện cho cứu cánh đó, và khi nó đã làm tròn mục đích, nó sẽ nhường chỗ cho một cõi thích hợp để bảo đảm tiến bộ. Dù tôi sống, tôi sống vì Chân Lý: nếu tôi chết, khi tôi chết, tôi chết để theo đuổi nó tốt hơn.”

There is a true man’s heart opened out to the sum-light. He remarks farther on:

Đó là trái tim của một người chân chính mở ra trước ánh dương. Ông nhận xét tiếp:

“It is because I dimly see—and far more because he (Imperator) tells me that in Occultism I shall find a phase of Truth not yet known to me, that I look to it and you (H.P.B.). Probably the time will never come during my stay on earth when I shall have penetrated the veil, probably my life will be spent in searching for Truth, through means of which you are to me the present exponent.”

“Chính vì tôi lờ mờ thấy—và hơn xa vì ông ấy (Imperator) bảo tôi—rằng trong Huyền bí học tôi sẽ tìm thấy một pha của Chân Lý chưa từng biết đến, nên tôi hướng đến đó và đến với các ông (H. P. B.). Có lẽ thời khắc sẽ chẳng bao giờ đến trong quãng tôi ở trên trần khi tôi sẽ xuyên qua được bức màn, có lẽ đời tôi sẽ dành để tìm kiếm Chân Lý, qua những phương tiện mà các ông, đối với tôi, là nhà diễn giải hiện thời.”

As regards “Magus”, I have some very interesting data, and have come to a much clearer opinion than I have as to Imperator. I am almost certain that he is a living adept; not only that, but one that had to do with us. In March, 1876, I sent S.M. a bit of cotton wool or muslin impregnant with a liquid perfume which H.P.B. could cause to exclude from the palm of her hand at will, asking him if he recognized it. On the 23rd of that month, he replies:

Về “Magus”, tôi có vài dữ kiện rất thú vị, và đã đạt đến một ý kiến rõ ràng hơn nhiều so với về Imperator. Tôi hầu như chắc rằng ông là một chân sư còn sống; không chỉ thế, mà còn là người có liên hệ với chúng ta. Tháng Ba, 1876, tôi gửi cho S. M. một mẩu bông hay vóc tẩm một hương liệu lỏng mà H. P. B. có thể khiến tuôn ra từ lòng bàn tay tùy ý, hỏi ông có nhận ra không. Ngày 23 tháng ấy, ông hồi đáp:

“That sandalwood scent is so familiar to me. One of the most persistent phenomena in our circle was the production of scent, either in a liquid form, or in that of a scent-laded breeze. The scent we always called ‘The Spirit Scent’ was this; and we always had it under the best conditions. This for the past two years. My friends always knew when our best séances would be by the prevalence of that perfume in my atmosphere. The house where we used to meet would be redolent of it for days; and Dr. Speer’s house in the Isle of Wight, when I was staying there, got so permeated with it that when it was reopened again six months after, the perfume was a dtorng as ever. What a marvelous power is it that these brothers wield... I stayed in my rooms all day trying to ease my racking cough.... At midnight I had a more than ordinarily severe fit of coughing. When it was over, I saw by my bedside, distant about two yards, and at the height about 5 ft. 6 in.

“Mùi trầm hương ấy quen thuộc với tôi biết bao. Một trong những hiện tượng dai dẳng nhất trong nhóm của chúng tôi là sự sinh mùi hương, hoặc ở dạng lỏng, hoặc ở dạng một làn gió thoảng mang hương. Mùi hương mà chúng tôi luôn gọi là ‘Hương Linh’ là mùi này; và chúng tôi luôn có nó trong những điều kiện tốt nhất. Điều này kéo dài hai năm qua. Bạn bè tôi luôn biết những buổi gọi hồn tốt nhất của chúng tôi sẽ đến khi hương thơm ấy lan tỏa trong bầu khí của tôi. Căn nhà nơi chúng tôi hay họp sẽ còn sực mùi đó suốt nhiều ngày; và nhà của Bác sĩ Speer ở đảo Wight, khi tôi ở đó, bị thấm đẫm đến mức khi nó mở cửa lại sáu tháng sau, mùi hương vẫn nồng như trước. Quyền năng mà những huynh đệ này vận dụng thật kỳ diệu biết bao... Tôi ở yên trong phòng cả ngày cố làm dịu cơn ho dằn vặt... Đến nửa đêm tôi lên cơn ho dữ dội hơn thường lệ. Khi cơn qua đi, tôi thấy bên giường mình, cách chừng hai thước, và ở độ cao chừng 5 bộ 6 tấc

. from the floor, three small phosphorescent balls of light about the

. so với sàn, có ba quả cầu nhỏ phát quang, cỡ

.. size of a small orange. They were arranged thus and formed an equilateral triangle, the base of which would measure 18 in. First r thought it was an optical delusion caused by my violent cough. I fixed my gaze on them, and they remained quiet, glowing with a steady phosphorescent light which cast no gleam beyond itself. Satisfied that the phenomenon was objective, I reached a match-box and struck a match. I could not see the balls through the match-light; but when the match went out they came again into view just as before. I repeated the match striking six times (seven in all) when they paled, and gradually went out. It is the symbol that J. K. put at the back of your portrait. [While in transit through the post from me to him—O]. Was it he again? It was, not any of my own people, I believe.”

.. bằng một quả cam nhỏ. Chúng sắp xếp như thế này và hợp thành một tam giác đều, đáy chừng 18 tấc. Lúc đầu tôi tưởng đó chỉ là ảo thị do cơn ho dữ gây ra. Tôi ghim mắt nhìn chúng, và chúng đứng yên, tỏa một ánh sáng lân tinh ổn định không chiếu ra ngoài. Khi đã tin rằng hiện tượng là khách quan, tôi với lấy bao diêm và quẹt một que. Tôi không thể thấy các quả cầu qua ánh diêm; nhưng khi diêm tắt chúng lại hiện ra đúng như trước. Tôi lặp lại việc quẹt diêm sáu lần (tổng cộng bảy) thì chúng nhạt đi, và dần dần tắt hẳn. Đó là biểu tượng mà J. K. đặt ở mặt sau chân dung của ông. [Trong khi đang chuyển qua bưu điện từ tôi đến ông ấy — O.] Lại là ông ta nữa chăng? Tôi tin là vậy, không phải ai trong nhóm của tôi đâu.”

As I have elsewhere explained, the three luminous spheres form the special symbol of the Lodge of our Adepts; and better proof of their proximity to Stainton Moses no one of us who have been their pupils would desire. He, too, says:

Như tôi đã giải thích nơi khác, ba khối cầu phát quang là biểu tượng đặc thù của Thánh đoàn các Chân sư của chúng tôi; và không cần chứng cớ nào hay hơn về sự cận kề của Các Ngài với Stainton Moses—đối với chúng tôi, những người đã là môn đồ của Các Ngài. Ông cũng nói:

“Certainly all doubt as to the Brotherhood and their work is gone. I have no shred remaining. I believe, simply, and I labour so far as in me lies to fit myself for such work as they may design me for.”

“Chắc chắn mọi hoài nghi về Huynh đệ Đoàn và công việc của Các Ngài đã tan biến. Tôi không còn một mảy may. Tôi tin, một cách đơn giản, và tôi lao động, trong phạm vi khả năng, để thích ứng mình cho công việc mà Các Ngài định cho tôi.”

“Do you know anything of my friend Magus?”—he writes in another letter. “He is powerful, and is working on me occultly.” In another one--May 18, 1877—he says to H. P. B.:

“Ông có biết gì về bạn của tôi, Magus?”—ông viết trong lá thư khác. “Ông ấy mạnh mẽ, và đang tác động lên tôi theo lối huyền bí.” Trong một lá khác—18 tháng Năm, 1877—ông nói với H. P. B.:

“Some of your friends have paid me a visit of late rather often, if I may judge by the atmosphere of sandalwood—the Lodge scent, O. calls it—which pervades my rooms and myself. I taste it, I exhale it, everything belonging to me smells of it, and there has recurred the old and inexplicable phenomenon which I have not seen for many months—more than a year—and, which used to obtain with me in respect of other odours. From a well-defined spot just round the crown of the head [over the Brahmarândhra?—O.], quite small (the size of a half-crown piece), exudes a most powerful odour. It is now, this Lodge scent, so strong as to be almost unbearable. It used to be rose, or indeed that of any fresh flower in my neighbourhood.... A friend gave me a Gardenia the other evening at a party. In a few minutes it gave an overpowering odour of the Lodge perfume, turned a mahogany-brown before our eyes, till the whole flower was of that colour, and it now remains dead and saturated with the odour.... I feel myself in a transition state, and wait what turns up. ‘Magus’ seems the presiding genius in many ways now.”

“Vài người bạn của Bà đã thăm tôi dạo này khá thường, nếu có thể đo theo bầu khí trầm hương—mùi hương của Thánh đoàn, ông O. gọi vậy—đang lan khắp phòng ốc và bản thân tôi. Tôi nếm được nó, tôi tỏa ra nó, mọi thứ thuộc về tôi đều phảng phất nó, và hiện tượng cũ, không sao giải thích, mà tôi đã không thấy từ nhiều tháng—hơn một năm—và vốn từng xảy ra với tôi với các mùi hương khác, đã tái diễn. Từ một điểm xác định quanh ngay đỉnh đầu [trên Brahmarândhra?—O.], khá nhỏ (cỡ một đồng nửa crown), toát ra một mùi hương cực mạnh. Nay mùi hương của Thánh đoàn này mạnh đến mức gần như không chịu nổi. Trước đây nó thường là mùi hoa hồng, hoặc quả thực là mùi của bất kỳ bông hoa tươi nào gần tôi... Một người bạn tặng tôi một bông Gardenia tối nọ ở một bữa tiệc. Chỉ vài phút sau nó toát ra một mùi hương của Thánh đoàn nồng nặc, chuyển sang màu nâu gụ ngay trước mắt chúng tôi, cho đến khi cả bông hoa mang màu đó, và giờ nó nằm chết, đẫm sực mùi hương... Tôi cảm thấy mình đang ở trong một trạng thái chuyển tiếp, và chờ điều gì sẽ đến. ‘Magus’ dường như là thần chủ trì theo nhiều cách lúc này.”

Not at all strange, one would say, with S. M. saturated and all but stifled with the Lodge’s scented atmosphere! It is a most persistent odour. In 1877, I sent him a lock of H.P.B.’s natural hair, and with it a lock of the Hindu jet-black that I have spoken of above as having been cut from her head when she was the subject of an Âvesam. I cut this lock myself to send S.M. He acknowledged its receipt in his letter to H.P.B. of March 25, 1877. Wishing to photograph the different kinds of hair for an illustration for this book, to show the actual contrasts in fibre and color, I asked C.C.M. to return these two specimens to me out of S.M.’s collection, and quite recently they reached my hand. The Lodge scent lingers still in the black tress after the lapse of sixteen years. Readers of Church history will recall the fact that in mediæval times this odoriferous phenomenon was frequently observed among really pious and ascetic monks, nuns, and other recluses of the cloister, the cave, and the desert. It was then called “the odour of Sanctity”; although this was a misnomer, for otherwise all saintly personages would have smelt sweet, whereas we know too well that it was more often the opposite! Sometimes from the mouth of an ecstatic, while lying in her trance, would trickle a sweet and fragrant liquor—the nectar of the Greek gods; and in the case of Marie Ange it was caught and preserved in bottles. Des Mousseaux, [48] the demonophobe, ascribes this product of psychical chemistry to the Devil. Poor fanatic!

Chẳng có gì lạ, người ta sẽ nói, khi S. M. bị bão hòa và suýt nghẹt thở trong bầu khí hương thơm của Thánh đoàn! Đó là một mùi rất dai dẳng. Năm 1877, tôi gửi cho ông một lọn tóc tự nhiên của H. P. B., và cùng với nó là một lọn đen huyền Ấn Độ mà tôi đã nói đến ở trên là được cắt từ đầu Bà khi Bà đang trong trạng thái Âvesam. Chính tôi cắt lọn ấy để gửi S. M. Ông xác nhận đã nhận được trong lá thư gửi H. P. B. đề ngày 25 tháng Ba, 1877. Muốn chụp ảnh các loại tóc khác nhau để minh họa cho cuốn sách này, nhằm cho thấy đối sánh thực tế về sợi và màu, tôi nhờ C. C. M. gửi trả lại cho tôi hai mẫu ấy từ bộ sưu tập của S. M., và mới gần đây chúng đã đến tay tôi. Mùi hương của Thánh đoàn vẫn còn phảng phất trên lọn tóc đen ấy sau mười sáu năm. Độc giả sử ký Giáo hội ắt nhớ rằng trong thời Trung cổ hiện tượng tỏa hương này thường gặp nơi các tu sĩ, nữ tu, và các ẩn sĩ thực sự đạo hạnh và khổ hạnh nơi tu viện, hang động, và sa mạc. Khi ấy người ta gọi nó là “hương thơm của Thánh thiện”; dẫu đó là một cách gọi sai, vì nếu không, mọi bậc thánh đức đều phải thơm tho, trong khi chúng ta biết quá rõ phần nhiều thì trái ngược! Đôi khi từ miệng của một nữ xuất thần, khi đang nằm trong cơn xuất thần, sẽ rịn ra một chất lỏng ngọt và thơm—thứ mật của các thần Hy Lạp; và trong trường hợp Marie Ange nó đã được hứng và giữ trong lọ. Des Mousseaux, kẻ khiếp quỷ, quy thứ sản phẩm của hóa học tâm linh này cho Quỷ. Tội nghiệp kẻ cuồng tín!

CHAPTER XXI

CHƯƠNG XXI

NEW YORK HEADQUARTERS

TRỤ SỞ NEW YORK

THE early story of the Theosophical Society is almost told. Little remains for me but to complete my first series of reminiscences, with some sketches of our social life in New York, up to the time of our embarkation for India.

Câu chuyện buổi đầu của Hội Thông Thiên Học hầu như đã kể xong. Còn ít điều để tôi hoàn tất loạt hồi ức thứ nhất, với vài phác thảo về đời sống xã hội của chúng tôi ở New York, cho đến khi chúng tôi xuống tàu sang Ấn Độ.

From the close of 1876 to that of 1878, the Theosophical Society as a body was comparatively inactive: its By-laws became a dead letter, its meetings almost ceased. Its few public appearances have been described above, and the signs of its growing influence are found in the increase of the Founders’ home and foreign correspondence, their controversial articles in the press, the establishment of Branch societies at London and Corfu, and the opening up of relations with sympathisers in India and Ceylon.

Từ cuối năm 1876 đến cuối năm 1878, Hội Thông Thiên Học như một đoàn thể hoạt động tương đối trầm lắng: Điều lệ trở thành giấy chết, các kỳ họp hầu như ngưng. Vài lần xuất hiện công khai đã được mô tả ở trên, và những dấu hiệu cho thấy ảnh hưởng đang lớn dần thể hiện qua sự tăng lên của thư từ trong nước và ngoài nước của các Sáng lập viên, các bài tranh biện của họ trên báo chí, việc lập các Chi hội ở London và Corfu, và việc mở ra quan hệ với các người đồng cảm ở Ấn Độ và Tích Lan.

The influential Spiritualists who joined us at first had all withdrawn; our meetings in a hired room—the Mott Memorial Hall, in Madison Avenue, New York—were discontinued; the fees formerly exacted upon entrance of members were abolished, and the Society’s maintenance devolved entirely upon us two. Yet the idea was never more vigorous, nor the movement more full of vitality, than when it was divested of its external corporateness, and its spirit was compressed into our brains, hearts, and souls. Our Headquarters’ life was ideal throughout those closing years. United in devotion to a common cause, in daily intercourse with our Masters, absorbed in altruistic thoughts, dreams, and deeds, we two existed in that roaring metropolis as untouched by its selfish rivalries and ignoble ambitions as though we occupied a cabin by the seaside, or a cave in the primeval forest. I am not exaggerating when I say that a more unworldly tone would not be found in any other home in New York. The social distinctions of our visitors were left outside our threshold; and rich or poor, Christian, Jew, or Infidel, learned or unlearned, our visitors received the same hearty welcome and patient attention to their questions upon religious and other subjects. H. P. B. was born so great an aristocrat as to be at ease in the highest society, and so thorough a democratic altruist as to give cordial hospitality to the humblest caller.

Những nhà Thần linh học có ảnh hưởng, vốn đã gia nhập chúng tôi lúc đầu, đều đã rút lui; các cuộc họp của chúng tôi trong một căn phòng thuê—Mott Memorial Hall, trên Đại lộ Madison, New York—đã bị đình chỉ; các lệ phí trước đây áp vào hội viên khi nhập hội được bãi bỏ, và việc duy trì Hội hoàn toàn do hai chúng tôi gánh vác. Tuy nhiên, ý tưởng ấy chưa bao giờ sống động bằng lúc nó được tước bỏ tính pháp nhân bề ngoài, và tinh thần của nó được nén vào trong trí, tim và linh hồn của chúng tôi. Đời sống Trụ sở của chúng tôi là lý tưởng suốt những năm cuối ấy. Hiệp nhất trong sự tận hiến cho một sự nghiệp chung, giao tiếp hằng ngày với các Chân sư, thấm đẫm những ý tưởng, hoài bão và hành vi vị tha, hai chúng tôi tồn tại giữa đô hội ầm ĩ ấy mà không hề bị chạm đến bởi những ganh đua vị kỷ và tham vọng hèn hạ của nó, như thể chúng tôi ở trong một túp lều bên bờ biển, hay một hang đá trong rừng nguyên thủy. Tôi không hề cường điệu khi nói rằng khó mà tìm được một nếp sống thoát tục hơn trong bất kỳ mái nhà nào khác ở New York. Những phân biệt xã hội của khách thăm đều để lại ngoài ngưỡng cửa chúng tôi; và giàu hay nghèo, Cơ Đốc nhân, Do Thái hay Vô thần, học giả hay bình dân, khách thăm đều nhận được một sự tiếp đón nồng hậu như nhau và sự chú ý kiên nhẫn như nhau cho các câu hỏi của họ về tôn giáo và những đề tài khác. H. P. B. sinh ra là một nhà quý tộc đến mức ung dung giữa thượng lưu, và đồng thời là một con người vị tha đầy tinh thần dân chủ đến mức rộng mở cửa nhà hiếu khách với bậc khách hèn nhất.

One of the best read of our guests in Greek philosophy was a working house-painter, and I well remember how gladly H. P. B. and I signed his application-form as his sponsors and welcomed him into membership. Without a single exception those who published accounts of their visits to “The Lamasery”—as we humorously called our humble suite of rooms—declared that their experience had been novel and out of the usual course. Most of them wrote about H. P. B. in terms of exaggerated praise or wonder. In appearance there was not a shade of the ascetic about her: she neither meditated in seclusion, practised austerities in regimen, denied herself to the frivolous and worldly-minded, nor selected her company. Her door was open to all, even to those whom she knew meant to write about her with pens over which she could have no control. Often they lampooned her, but if the articles were witty, she used to enjoy them with me to the fullest extent.

Một trong những khách am hiểu nhất về triết học Hy Lạp của chúng tôi là một người thợ sơn nhà, và tôi còn nhớ rõ H. P. B. và tôi đã vui lòng ký tên bảo trợ đơn xin gia nhập của anh và đón anh vào Hội. Không hề có ngoại lệ, những ai đã đăng bài về các lần thăm “Lamasery”—cái tên chúng tôi hài hước đặt cho dãy phòng khiêm nhường của mình—đều khẳng định trải nghiệm của họ là mới lạ và khác thường. Phần nhiều viết về H. P. B. với những lời ca ngợi hay thán phục cường điệu. Bề ngoài Bà chẳng có bóng dáng khổ hạnh: Bà không bế quan tham thiền, không hành khổ hạnh trong chế độ, không khép cửa với kẻ phàm tục và người ưa phù hoa, cũng không chọn lựa bạn hữu. Cửa của Bà mở với tất cả, ngay cả với những ai Bà biết là định viết về Bà bằng những cây bút Bà không thể nào kiểm soát. Nhiều khi họ giễu cợt Bà, nhưng nếu bài viết dí dỏm, Bà thường cùng tôi thưởng thức đến tận độ.

Among our constant visitors was Mr. Curtis, one of the cleverest reporters on the New York press, and later, a member of our Society. He made yards of good “copy” out of the Lamasery, sometimes sober, sometimes farcical, but always bright and smart. He led us into a nice trap one evening: taking us off to a circus where, he said, two Egyptian jugglers were exhibiting certain marvels that might be ascribed to a knowledge of sorcery, but which, at any rate, he wished us to see and pronounce upon as experts in the uncanny. We listened to the voice of the syren and went. The show proved to be common-place and the Egyptians bona fide French men, with whom we had a long talk in the Manager’s office between “acts”. They had not even seen an Egyptian magician of the real sort described by Mr. Lane in his well-known work. On leaving the place I condoledwith Curtis on the barrenness of his experiment, but he sent us into fits of laughter by replying that, on the contrary, he now had a free hand and could supply all needed facts to make a sensational article. He did. The next day’s World contained an account headed “Theosophs at the Circus”, in which our stale talk with the two Frenchmen was converted into a highly mystical interview, accompanied by no end of weird phenomena, of spectral apparitions, apports, and disappearances; the whole description proving, if not the reporter’s veracity, at least, his fertile fancy. Another time he brought us a paper giving an account of the night-walking of the ghost of a defunct night-watchman, along the wharves of a certain district on the East side of the city, and begged us to go and see the phantom: the police, he said, were all agog, and the inspector of that district had made all preparations to have it seized that night. Forgetting our circus experience, again we accepted. It was a rather bleak starlit night, and we sat for hours well wrapped, on a pile of lumber, by the river side, beguiling the time with smoking and chaff with a score of newspaper reporters detailed to describe the events of the night. But “Old Shep” did not manifest his disreputable eidôlon that time, and in due course we returned to our Lamasery vexed at the waste of a whole evening. The next day’s papers, to our ineffable disgust, paraded us as a couple of crack-brained persons who had expected the impossible, and half conveying the idea that we had kept “Old Shep” away to cheatthe reporters of their lawful prey! We even got into the illustrated papers, and I have preserved in our Scrap-Book a picture representing us two, and the worshipful company of reporters as “Members of the Theosophical Society watching for Old Shep’s ghost.” Fortunately, the portraits of H. P. B. and myself looked no more like us than like the Man in the Moon.

Trong những vị khách thường xuyên có ông Curtis, một trong những phóng viên lanh lợi nhất của báo giới New York, và sau này là một hội viên của chúng tôi. Ông ấy đã moi ra hàng thước “bản thảo ngon lành” từ Lamasery, lúc thì nghiêm, lúc thì khôi hài, nhưng luôn sáng sủa và tinh quái. Một tối ông đưa chúng tôi vào một cái bẫy xinh xắn: dắt chúng tôi đi xem xiếc nơi, theo lời ông, có hai nhà ảo thuật Ai Cập đang trình diễn vài điều huyền diệu có thể quy cho sự thông thạo thuật phù chú, nhưng dù sao ông muốn chúng tôi đến xem và cho ý kiến với tư cách những người am tường cái kỳ bí. Chúng tôi nghe tiếng gọi của nàng tiên và đi. Buổi diễn hóa ra tầm thường và “người Ai Cập” hóa ra là người Pháp chính hiệu, với họ chúng tôi có một cuộc trò chuyện dài trong văn phòng của Giám đốc giữa các “tiết mục.” Họ thậm chí còn chưa từng thấy một pháp sư Ai Cập kiểu thật sự như ông Lane mô tả trong tác phẩm trứ danh của mình. Rời nơi đó, tôi an ủi Curtis về sự nghèo nàn của cuộc thử nghiệm, nhưng ông khiến chúng tôi cười như nắc nẻ khi đáp rằng, trái lại, giờ ông có tay tự do và có thể cung cấp mọi “dữ kiện” cần thiết để làm nên một bài giật gân. Ông đã làm thế. Tờ World ngày hôm sau đăng một bài mang tựa “Các nhà Thông Thiên tại rạp xiếc”, trong đó cuộc trò chuyện nhạt nhẽo của chúng tôi với hai người Pháp được chuyển thành một cuộc phỏng vấn đầy huyền nhiệm, kèm theo vô số hiện tượng quái đản, hiện hình bóng ma, vật thể giáng cốt, và biến mất; toàn bộ bài viết, nếu không chứng minh tính xác tín của phóng viên, thì chí ít, cho thấy trí tưởng phong phú của ông. Một lần khác ông mang tới cho chúng tôi một tờ báo thuật chuyện con ma của một tay gác đêm quá cố đi dạo ban đêm dọc theo bến tàu ở một khu nào đó phía Đông thành phố, và năn nỉ chúng tôi đi xem bóng ma: cảnh sát, ông nói, đều xôn xao, và thanh tra khu vực ấy đã chuẩn bị để bắt nó ngay đêm đó. Quên mất bài học ở rạp xiếc, chúng tôi lại nhận lời. Đêm hôm đó khá lạnh, trời sao, và chúng tôi ngồi hàng giờ, trùm ấm, trên đống gỗ bên bờ sông, giết thời gian bằng hút thuốc và pha trò với hơn hai chục phóng viên báo chí được phái đến để tường thuật sự kiện trong đêm. Nhưng “Lão Shep” đã không hiện cái phù ảnh khả ố của hắn đêm ấy, và đúng lúc, chúng tôi trở về Lamasery, bực mình vì uổng phí cả một buổi tối. Các báo ngày hôm sau, đến nỗi sự ghê tởm của chúng tôi, đã phô trương chúng tôi như một cặp người đầu óc rối loạn vì dám trông mong điều bất khả, và nửa như gợi ý rằng chúng tôi đã khiến “Lão Shep” lánh đi để lừa phóng viên, cướp mất “chiến lợi phẩm” chính đáng của họ! Chúng tôi thậm chí lọt vào mục tranh biếm, và tôi giữ lại trong Scrap-Book bức họa vẽ chúng tôi hai người, và “hội viên đáng tôn trọng” của toán phóng viên là “Các hội viên của Hội Thông Thiên Học rình ma của Lão Shep.” May thay, chân dung của H. P. B. và của tôi chẳng giống chúng tôi hơn gì giống “Chú Cuội trên cung trăng.”

One evening Curtis was present when the Countess Paschkoff was relating an adventure she had with H. P. B. in the Libanus, she speaking in French and I translating into English. The tale was so weird and interesting that he asked permission to print it, and this being granted, it duly appeared in his paper. As it exemplifies the theory of the latency in the âkâúa of pictures of human events and the power of calling them out which may be attained, I will quote a portion of it in this place, leaving the responsibility for the facts with the fair narrator:

Một buổi tối Curtis có mặt khi Nữ Bá tước Paschkoff đang kể một cuộc mạo hiểm của Bà với H. P. B. ở dãy Libanus, Bà nói tiếng Pháp và tôi dịch sang tiếng Anh. Câu chuyện kỳ dị và lôi cuốn đến mức ông xin phép đăng, và được chấp thuận, nó đã xuất hiện trên báo của ông. Vì nó minh họa thuyết về tính tiềm ẩn trong ākāśa của những bức ảnh các biến cố nhân sinh và quyền năng gọi chúng hiển lộ mà có thể đạt được, tôi sẽ trích một phần ở đây, để trách nhiệm về sự kiện thuộc về nàng kể chuyện xinh đẹp:

“The Countess Paschkoff spoke again, and again Colonel Olcott translated for the reporter.... I was once travelling between Baalbec and the river Orontes, and in the desert I saw a caravan. It was Mme. Blavatsky’s. We camped together. There was a great monument standing there near the village of El Marsum. It was between the Libanus and the Anti-Libanus. On the monument were inscriptions that no one could ever read. Mme. Blavatsky could do strange things with the spirits, as I knew, and I asked her to find out what the monument was. We waited until night. She drew a circle and we went in it. We built a fire and put much incense on it. Then she said many spells. Then we put on more incense. Then she pointed with her wand at the monument and we saw a great ball of white flame on it. There was a sycamore tree near by; we saw many little flames on it. The jackals came and howled in the darkness a little way off. We put on more incense. Then Mme. Blavatsky commanded the spirit to appear of the person to whom the monument was reared. Soon a cloud of vapour arose and obscured the little moonlight there was. We put on more incense. The cloud took the indistinct shape of an old man with a beard, and a voice came, as it seemed, from a great distance, through the image. He said the monument was once the altar of a temple that had long disappeared. It was reared to a god that had long since gone to another world. “Who are you? “ asked Mme. Blavatsky, “I am Hiero, one of the priests of the temple”, said the voice. Then Mme. Blavatsky ordered him to show us the place as it was when the temple stood. He bowed, and for one instant we had a glimpse of the temple and of a vast city filling the plain as far as the eye could reach. Then it was gone, and the image faded away.” [49]

“Nữ Bá tước Paschkoff lại nói, và Đại tá Olcott lại dịch cho phóng viên... Tôi từng một lần đi giữa Baalbec và sông Orontes, và giữa sa mạc tôi thấy một đoàn lữ hành. Đó là đoàn của Bà Blavatsky. Chúng tôi hạ trại cùng nhau. Có một đài kỷ niệm lớn đứng đó gần làng El Marsum. Nó ở giữa Libanus và Anti-Libanus. Trên đài có những minh văn mà không ai từng đọc nổi. Bà Blavatsky có thể làm những điều kỳ dị với các linh, như tôi biết, và tôi xin Bà tìm ra đài ấy là gì. Chúng tôi chờ đến đêm. Bà vạch một vòng tròn và chúng tôi vào trong đó. Chúng tôi nhóm một đống lửa và bỏ nhiều nhang lên. Rồi Bà ngâm nhiều bùa chú. Rồi chúng tôi bỏ thêm nhang. Rồi Bà chỉ cây trượng vào đài và chúng tôi thấy một quả cầu lửa trắng lớn trên đó. Có một cây sycamore gần đó; chúng tôi thấy nhiều đốm lửa nhỏ trên nó. Lũ chó rừng đến tru trong bóng tối cách đó một quãng. Chúng tôi bỏ thêm nhang. Rồi Bà Blavatsky truyền linh của người mà đài được dựng lên để tưởng niệm hiện ra. Chẳng mấy chốc một đám hơi bốc lên và che khuất ít ánh trăng còn lại. Chúng tôi bỏ thêm nhang. Đám mây mang dáng mơ hồ của một người già có râu, và một giọng nói như đến từ một khoảng cách rất xa, vang qua hình ảnh đó. Ông ta nói đài ấy xưa là bàn thờ của một đền thờ đã biến mất từ lâu. Nó được dựng lên để thờ một vị thần đã từ lâu đi đến một thế giới khác. ‘Ông là ai?’ Bà Blavatsky hỏi, ‘Ta là Hiero, một trong các tư tế của ngôi đền,’ giọng nói đáp. Rồi Bà Blavatsky truyền ông ta cho chúng tôi thấy nơi ấy như khi ngôi đền còn đứng vững. Ông cúi đầu, và trong một thoáng chúng tôi thoáng thấy ngôi đền và một thành thị mênh mông phủ kín đồng bằng xa ngút mắt. Rồi cảnh ấy mất đi, và ảnh tượng tàn phai.”

About the end of 1877, or beginning of 1878, we were visited by the Hon. John L. O’Sullivan, an American diplomat and an ardent Spiritualist, who was passing through New York on his way from London to San Francisco. He was kindly received by H. P. B. and stoutly defended his beliefs against her attacks. Some instructive phenomena were done for him, which he subsequently described in the Spiritualist for February 8, 1878, in the following terms:

Vào cuối năm 1877, hoặc đầu 1878, chúng tôi được thăm bởi Ngài John L. O’Sullivan, một nhà ngoại giao Mỹ và là một nhà Thần linh học nhiệt thành, đang đi ngang New York trên đường từ London đến San Francisco. Ông được H. P. B. đón tiếp niềm nở và đã kiên quyết bảo vệ tín niệm của mình trước những công kích của Bà. Vài hiện tượng sư phạm được biểu thị cho ông, mà sau này ông mô tả trên tờ Spiritualist ngày 8 tháng Hai, 1878, bằng những lời sau:

“She had been toying with an oriental chaplet, in a lacquer cup or bowl, the aromatic wooden beads of which, strung together, were of about the size of a large marble, and copiously carved all round. A gentleman present took the chaplet in his hands, admired the beads and asked if she would not give him one of them. ‘Oh, I hardly like to break it’, she observed. But she took it presently, and resumed her playing with it in the lacquer bowl. My eyes were fixed upon them, under the full blaze of a large lamp just above her table. It soon became manifest that they were growing in number under her fingers as she handled them, till the bowl became nearly full. She presently lifted out of it the chaplet, leaving a considerable number of loose beads, of which she said he might take what he wanted. I have ever since regretted that I had not the presence of mind, or the venturesomeness, to ask for some for myself. I am sure she would have given them freely, for she is all kindness, as well as, apparently, a woman of all knowledge. My presumption about the beads thus created under our eyes was that they were ‘apports’, brought in by spirits, in compliance with her wish or will. I believe (though not quite certain) that her idea, and Olcott’s is that these phenomena are produced in some way by a great brother ‘adept’ in Thibet—the same one from whose old spinnet I was made to hear in the air overhead (as I have before mentioned, and as many other friends had done before) the faint but clear tinkling music which I was told came, borne on a current of ‘astral fluid,’ from Thibet; to which home of her heart Madame Blavatsky said she was going back (never again to leave it), after she should have completed her mission, task, and business which was chiefly that of publishing her book.

“Bà vừa đùa với một tràng hạt phương Đông, trong một chiếc chén hay bát sơn mài, những hạt gỗ thơm của nó, xâu lại với nhau, lớn cỡ một hòn bi lớn, và được chạm khắc dày đặc chung quanh. Một quý ông có mặt cầm tràng hạt, trầm trồ các hạt và xin hỏi xem Bà có thể tặng ông ta một hạt không. ‘Ồ, tôi không nỡ bẻ nó,’ Bà nói. Nhưng chẳng mấy chốc Bà cầm nó lên lại, và tiếp tục mân mê trong chiếc bát sơn mài. Mắt tôi dán vào chúng, dưới ánh đèn lớn chiếu rọi ngay trên bàn của Bà. Chẳng bao lâu rõ ràng là số hạt tăng lên dưới ngón tay của Bà khi Bà lăn chúng, cho đến khi chiếc bát gần như đầy. Rồi Bà nhấc tràng hạt ra khỏi bát, để lại một số lượng khá các hạt rời, và nói ông ta có thể lấy những gì ông muốn. Tôi đã hối tiếc kể từ đó vì mình đã không đủ sáng trí, hay không đủ táo bạo, để xin vài hạt cho riêng mình. Tôi chắc Bà sẽ vui lòng cho, vì Bà rất tử tế, và hình như, là một phụ nữ biết hết mọi điều. Suy đoán của tôi về các hạt được tạo ra trước mắt chúng tôi là chúng là ‘apport’, do các linh mang đến, theo ý muốn hay ý chí của Bà. Tôi tin (dẫu không hoàn toàn chắc) rằng ý kiến của Bà, và của Olcott là những hiện tượng này được tạo ra theo một cách nào đó bởi một ‘đại huynh’ chân sư ở Tây Tạng—cùng vị mà từ chiếc đàn spinet cổ của Ngài tôi đã được cho nghe trong không trung trên đầu (như tôi đã nói trước, và như nhiều bạn hữu khác đã được nghe trước đó) những nốt nhạc khẽ khàng mà rõ ràng được cho là đến, theo một dòng ‘lưu chất cảm dục’, từ Tây Tạng; nơi đó, quê hương của trái tim Bà, Bà Blavatsky nói rằng Bà sẽ quay về (không bao giờ rời nó nữa), sau khi Bà hoàn tất sứ mệnh, công việc, và trọng trách vốn chủ yếu là xuất bản cuốn sách của Bà.

“Another case of fabrication of material objects out of apparently nothing. Coming in late one afternoon to her little parlour, where she usually spent seventeen hours out of the twenty-four at her writing-table, I found Colonel Olcott with her, occupied in correcting her earlier proof-sheets. I had by this time become somewhat intimate with her and Olcott, for both of whom I shall always retain a strong attachment as well as profound respect. He told me how there had taken place that afternoon one of those ‘little incidents’ (as he calls them) which were of constant occurrence there. There had been a group of visitors, and an animated discussion on the comparative civilisation of the ancient Orient and modern West.

“Một trường hợp khác của việc ‘chế tác’ vật chất từ hầu như hư vô. Một chiều nọ tôi bước vào phòng khách nhỏ của Bà, nơi Bà thường dành mười bảy trên hai mươi bốn giờ bên bàn viết, tôi thấy Đại tá Olcott ở cùng Bà, đang sửa những tờ in thử đầu. Lúc này tôi đã quen thuộc phần nào với Bà và với Olcott, cả hai người mà tôi sẽ luôn giữ một cảm tình sâu nặng cũng như lòng kính trọng sâu xa. Ông nói với tôi đã xảy ra chiều nay một trong những ‘chuyện vặt’ (như ông gọi) vốn thường xuyên diễn ra ở đó. Đã có một nhóm khách, và một cuộc thảo luận sôi nổi về nền văn minh so sánh của phương Đông cổ và phương Tây hiện đại.”

“The subject came up of the tissues fabricated in the one and the other. Madame Blavatsky is an enthusiast on the Orient side of this dispute. She suddenly put her hand to her neck and drew forth from her ample bosom (from beneath the old dressing-gown, which is the only garb in which I have seen her), a handkerchief of silk crape, with a striped border, very like what is called ‘carton crape,’ and asked whether occidental looms produced anything superior to that. They assured me (and I have ample warrant for believing them) that it had not been there before that moment. It was in smooth, fresh folds, and the conversation had arisen accidentally. I admired it, recognised in time the peculiar sickly sweet and pungent odour which attends all these ‘apports’ from Far Cathay (including the beads above mentioned), and observed the peculiar signature on one edge of the hand-kerchief, which I had seen on various objects, and which I was told was the name (in pre-Sanskrit characters) of a great brother ‘Adept’ in Thibet to whom, by the way, she says she is very far inferior. When we were afterwards summoned to their very simple repast (to which had been added a hospitable bottle of wine for me, though they never touch it), she remarked to Olcott: ‘Give me that handkerchief.’ He gave it to her, out of the sheet of letter-paper in which he had carefully folded it in its smooth unruffled condition. She at once made a careless twist of it and tied it round her neck. When we returned from the dining-room to her warmer snuggery of a parlour, she took it off and threw it on the table by her side. I remarked, ‘You treat it in a very unceremonious fashion. Will you give that one to me?’—’Oh, certainly if you would like to have it’; and she tossed it over to me. I smoothed out its creases as wellas I could, again wrapped it in a sheet of paper, and put it in my breast pocket. Later on, as I was taking my departure, and we were all on foot: she said: ‘Oh, just give me that handkerchief for a moment.’ Of course I obeyed. She turned her back to me for an instant or two, and then, turning again to me, she held out two handkerchiefs, one in each hand, saying: ‘Take whichever you please; I thought that perhaps you might prefer this one (handing me the new one) since you have seen it come.’ Of course I did so, and after travelling about fifteen miles by rail that night, I gave it to the lady best entitled to receive a favour thus conferred upon me by another lady, which latter lady, by the way, claims to be a septuagenarian, though looking only about forty. When I left America, a few days afterwards, the handkerchief had not yet melted away, nor wafted back to Thibet, on a ‘current of astral fluid’. I should add that the second handkerchief was a perfect facsimile of the first, down to every detail of the name in ancient oriental characters; which, by the way, was evidently written or painted in some black pigment or ink, not stamped mechanically.”

“Vấn đề được nêu ra là về các loại vải được dệt ở bên này và bên kia. Bà Blavatsky là một người nhiệt thành đứng về phía phương Đông trong cuộc tranh luận này. Bà bỗng đưa tay lên cổ và rút ra từ khuôn ngực đầy đặn (từ dưới chiếc áo khoác ngủ cũ, là trang phục duy nhất mà tôi từng thấy Bà mặc) một chiếc khăn tay bằng lụa crape, viền sọc, rất giống loại người ta gọi là ‘carton crape’, và hỏi liệu khung cửi phương Tây có sản xuất được thứ gì vượt trội hơn thế không. Họ bảo đảm với tôi (và tôi có đầy đủ cơ sở để tin họ) rằng trước khoảnh khắc ấy, nó chưa hề có ở đó. Nó ở trong những nếp gấp mịn, mới, và cuộc chuyện trò đã nảy sinh một cách tình cờ. Tôi tán thưởng nó, kịp thời nhận ra mùi hăng hắc ngọt dịu đặc trưng vốn đi kèm với mọi ‘đồ vật chuyển tới’ từ miền Cathay xa xôi (bao gồm cả chuỗi hạt đã nhắc trên), và chú ý chữ ký đặc biệt ở một mép của chiếc khăn tay, mà tôi đã thấy trên nhiều vật phẩm, và được cho biết đó là tên (bằng các ký tự tiền-Sanskrit) của một huynh đệ ‘chân sư’ vĩ đại ở Tây Tạng, mà nhân tiện, Bà nói rằng Bà còn kém xa so với Ngài. Khi sau đó chúng tôi được mời dùng bữa đạm bạc của họ (mà họ đã thêm một chai rượu ân cần cho tôi, dù họ không bao giờ đụng đến), Bà nói với Olcott: ‘Đưa tôi cái khăn tay ấy.’ Ông đưa cho Bà, từ tờ giấy viết thư trong đó ông đã cẩn thận gấp nó lại, mịn và không nhàu. Bà lập tức xoắn nó lại cẩu thả và buộc quanh cổ. Khi chúng tôi từ phòng ăn trở lại căn phòng khách ấm áp, ấm cúng của Bà, Bà tháo nó ra và ném lên bàn cạnh bên. Tôi nhận xét, ‘Bà đối xử với nó thật chẳng khách sáo chút nào. Bà cho tôi cái ấy nhé?’—‘Ồ, tất nhiên nếu ông thích có nó’; và Bà quăng nó cho tôi. Tôi vuốt phẳng các nếp gấp của nó hết sức có thể, lại quấn nó vào một tờ giấy, và bỏ vào túi áo ngực. Về sau, khi tôi sửa soạn ra về, và tất cả chúng tôi đều đứng dậy: Bà nói: ‘Ồ, đưa tôi cái khăn tay ấy một lát.’ Tất nhiên tôi vâng lời. Bà quay lưng lại với tôi trong một hai khoảnh khắc, rồi quay lại, Bà đưa ra hai chiếc khăn tay, mỗi tay một chiếc, nói: ‘Lấy cái nào ông thích; tôi nghĩ có lẽ ông sẽ ưa cái này (trao cho tôi cái mới) vì ông đã thấy nó xuất hiện.’ Dĩ nhiên tôi đã làm vậy, và sau khi đi tàu hỏa chừng mười lăm dặm tối hôm đó, tôi tặng nó cho người phụ nữ xứng đáng nhất để nhận một ân huệ được một phụ nữ khác ban cho tôi, mà người phụ nữ thứ hai, nhân tiện, tự nhận mình là người đã ngoài bảy mươi, dù chỉ trông chừng bốn mươi. Khi tôi rời nước Mỹ, vài ngày sau đó, chiếc khăn tay vẫn chưa tan biến, cũng chưa bay ngược trở về Tây Tạng trên một ‘dòng lưu chất cảm dục’. Tôi phải nói thêm rằng chiếc khăn tay thứ hai là bản sao hoàn hảo của chiếc thứ nhất, đến từng chi tiết của cái tên bằng các ký tự Đông phương cổ; mà nhân tiện, hiển nhiên nó được viết hay vẽ bằng một loại sắc tố hay mực đen nào đó, chứ không phải đóng dấu cơ khí.”

My recollection of the handkerchief incident differs slightly from Mr. O’Sullivan’s narrative. The original specimen was made out of nothing—to use the faulty common expression, for something never was nor could be made out of nothing, theologists to the contrary notwithstanding—during a conversation between H. P. B. and our friend Monsieur Herrisse of the Haytian Legation. He had said that a relative of his had brought back from China some fine crape handkerchiefs which Western looms had not yet equalled. She thereupon produced a handkerchief of the same description and asked M. Herrisse if that was what he meant, to which he assented. I took possession of it, and, at the interview with Mr. O’Sullivan, mentioned the incident and showed him the article, whereupon he asked H.P.B. to give it him. She did so, and when I humorously said she had no right to give away my property without my consent, she said I was not to mind, as she would give me another. At that moment we were called to dinner and were moving towards the door, when she bade Mr. O’Sullivan lend her the handkerchief for a moment. Standing as we were together, she turned her back for an instant, wheeled back again with a duplicate handkerchief in each hand, one of which she gave Mr. O’Sullivan, the other myself. Returning from the dining-room and resuming our former seats, she felt a cold draft from the partly opened window behind her chair and asked me for something to put on her neck. I gave her my magic handkerchief, which she loosely put about her neck and went on talking. Observing that the ends were not long enough to be properly twisted, I got a pin and wanted her to let me fasten them; but she exclaimed, “Bother you and your pins; here take back your handkerchief!” at the same time jerking it from her neck and throwing it at me. At the same instant we saw a second copy of the original still about her neck, and O’Sullivan starting forward and reaching out his hand, said: “that one—please give me that one, for I saw it formed under my own eyes!” She good-naturedly gave it him, and the one he had was restored to her and the conversation proceeded. The original one made in Herrisse’s presence I have still in my possession, the second one my sister has.

Ký ức của tôi về sự kiện chiếc khăn tay có đôi chút khác với tường thuật của Ông O’Sullivan. Mẫu ban đầu được tạo ra từ hư vô—nếu dùng cách diễn đạt thông tục nhưng sai, vì không bao giờ và không thể có chuyện cái gì đó được tạo ra từ hư vô, mặc kệ các nhà thần học nói ngược—trong lúc đang trò chuyện giữa H. P. B. và người bạn của chúng tôi, Ông Herrisse thuộc Phái bộ Haiti. Ông ấy nói rằng một người bà con đã mang từ Trung Hoa về vài chiếc khăn tay crape rất đẹp mà khung cửi phương Tây chưa sánh được. Bà liền đem ra một chiếc khăn cùng kiểu và hỏi Ông Herrisse xem có phải đó là thứ ông muốn nói không, và ông xác nhận. Tôi giữ lấy nó, và, trong buổi gặp Ông O’Sullivan, nhắc đến sự việc và đưa ông xem vật ấy, thế là ông xin H.P.B. cho mình. Bà đồng ý, và khi tôi đùa rằng Bà không có quyền cho đi tài sản của tôi mà chưa được phép, Bà nói tôi đừng bận tâm, vì Bà sẽ cho tôi cái khác. Đúng lúc ấy, chúng tôi được mời vào bàn dùng bữa và đang tiến về phía cửa, thì Bà bảo Ông O’Sullivan cho Bà mượn chiếc khăn tay một lát. Khi chúng tôi đứng cạnh nhau, Bà quay lưng lại một thoáng, rồi quay lại với hai chiếc khăn tay y hệt trên tay, Bà đưa một cái cho Ông O’Sullivan, cái kia cho tôi. Trở về từ phòng ăn và ngồi lại chỗ cũ, Bà thấy luồng gió lạnh thổi vào từ cánh cửa sổ hé mở phía sau ghế và xin tôi cái gì đó để quàng cổ. Tôi đưa cho Bà chiếc khăn tay “phép” của mình, Bà khoác lỏng quanh cổ và tiếp tục nói chuyện. Thấy hai đầu khăn không đủ dài để xoắn cho gọn, tôi lấy một chiếc kim và muốn Bà cho phép tôi ghim lại; nhưng Bà kêu lên, “Mặc anh và mấy cái kim đi; đây, lấy lại khăn của anh!” đồng thời giật nó khỏi cổ và ném về phía tôi. Ngay tức khắc, chúng tôi thấy vẫn còn một bản sao thứ hai của chiếc ban đầu ở trên cổ Bà, và O’Sullivan lao lên, đưa tay ra, nói: “cái đó—xin cho tôi cái đó, vì tôi thấy nó hình thành ngay trước mắt!” Bà vui vẻ đưa cho ông, còn cái ông vốn đang giữ thì trả lại cho Bà, và câu chuyện tiếp tục. Cái ban đầu được tạo ra trước mặt Ông Herrisse thì tôi vẫn còn giữ, cái thứ hai thì em gái tôi có.

—

I have thought it worth while to tell this story and others still to come, to show the nature of proofs she constantly afforded us of her wonder-working power in those early New York days, before there were missionaries encamped across her path, and it was worth their while to invent, purchase, or honestly come by evidence or enlist witnesses to cast doubt upon her personal character. If nothing else had subsequently been given me, those early phenomena would have fixed forever my belief in her possession of certain of the Siddhis, and made me very wary about discrediting her teachings on the psycho-dynamical laws behind them. It was not at long intervals, but frequently, that her friends and other visitors had this cumulative evidence that the psychically-endowed child of Sarotow had grown into the mysterious woman of 1875, without losing one of the supernormal faculties of her youth, but, on the contrary, had expanded and infinitely strengthened and augmented them. These incidents gave to her salon a facinating attractiveness that was offered by no other in New York. Her personality, not the Theosophical Society, was the magnet of attraction, and she revelled in the excitement of the entourage. So miscellaneous was it, such a mixture of music, metaphysics, Orientalism, and local gossip, that I cannot give a better idea of it than by saying it was like the contents of Isis Unveiled, than which no literary product is a greater conglomerate.

Tôi nghĩ đáng để kể câu chuyện này và những chuyện khác còn sẽ nói, để cho thấy bản chất những chứng cứ mà Bà thường xuyên mang đến cho chúng tôi về năng lực làm phép kỳ diệu trong những ngày đầu ở New York, trước khi có những người “truyền giáo” đóng trại chắn ngang đường Bà, và khi việc bịa đặt, mua chuộc, hay thành thật thu thập bằng chứng, hoặc lôi kéo nhân chứng để gieo nghi ngờ lên nhân cách riêng của Bà là điều “đáng để họ làm”. Dẫu về sau chẳng có gì thêm được trao cho tôi, những hiện tượng ban đầu ấy cũng đủ cố định vĩnh viễn niềm tin của tôi rằng Bà sở hữu một số siddhi nhất định, và khiến tôi hết sức thận trọng khi phủ nhận các giáo huấn của Bà về những định luật tâm-động lực học đứng sau chúng. Không phải thưa thớt, mà là thường xuyên, bạn bè Bà và những vị khách khác có được bằng chứng cộng dồn rằng đứa trẻ có năng khiếu thông linh ở Sarotow đã lớn lên thành người phụ nữ huyền bí của năm 1875, mà chẳng đánh mất một năng lực siêu thường nào của tuổi trẻ, trái lại, đã mở rộng, gia cường vô hạn và tăng tiến chúng. Những sự kiện này đem đến cho phòng khách của Bà một sức hấp dẫn mê hoặc mà không nơi nào khác ở New York có được. Phàm ngã của Bà, chứ không phải Hội Thông Thiên Học, là nam châm thu hút, và Bà say sưa trong bầu khí náo nhiệt của những người vây quanh. Sự pha tạp ở đó quá lớn, một hỗn hợp của âm nhạc, siêu hình học, chủ nghĩa Đông phương, và chuyện ngồi lê đôi mách địa phương, đến nỗi tôi không thể đưa ra hình dung nào hay hơn là nói rằng nó giống nội dung của Isis Unveiled, mà không sản phẩm văn học nào lại là một mớ hổ lốn hơn thế.

CHAPTER XXII

CHƯƠNG XXII

VARIOUS PHENOMENA DESCRIBED

CÁC HIỆN TƯỢNG ĐƯỢC MÔ TẢ

ALTHOUGH sad experience has taught us that psychical phenomena are weak things to build a great spiritual movement upon, yet they have a distinct value in their proper place when strictly controlled. That place is within the limits of the third of the Declared Objects of our Society. They have a paramount importance as elementary proofs of the power of the trained human will over the brute forces of nature. In this respect they bear upon the problem of the intelligence behind mediumistic phenomena. I think that the early phenomena of H. P. B. dealt a distinct blow at the theory, until then generally held, that the messages received through mediums must of necessity be from the dead for here were things done in the absence of presumably necessary conditions, sometimes apparently in defiance of them. The records of them now survive only in clippings from contemporary newspapers, and in the memory of witnesses who have not yet put their experiences into print, but who, being still alive, are able to corroborate or correct my stories of phenomena that we saw together in her presence.

Dù kinh nghiệm buồn dạy chúng ta rằng các hiện tượng thông linh là những điều yếu ớt để xây dựng một phong trào tinh thần lớn lao, nhưng chúng vẫn có giá trị riêng trong vị trí thích đáng khi được kiểm soát nghiêm ngặt. Vị trí ấy là trong phạm vi Mục đích thứ ba đã được Tuyên bố của Hội chúng ta. Chúng có tầm quan trọng tối thượng như những chứng cứ sơ đẳng về quyền năng của Ý chí con người được rèn luyện đối với các lực thô sơ của thiên nhiên. Về phương diện này, chúng có liên hệ đến vấn đề trí tuệ đứng sau các hiện tượng đồng tử. Tôi nghĩ rằng các hiện tượng ban đầu của H. P. B. đã giáng một đòn rõ rệt vào thuyết, vốn cho đến khi ấy được tin rộng rãi, rằng các thông điệp nhận được qua đồng tử tất yếu phải đến từ người chết—vì đây là những điều đã được làm ra trong sự vắng mặt của những điều kiện được cho là cần thiết, đôi khi dường như còn trái ngược với chúng. Ký lục về chúng giờ đây chỉ còn tồn tại trong các mẩu cắt từ báo đương thời, và trong ký ức của các nhân chứng, những người chưa đưa trải nghiệm của họ thành văn bản, nhưng vì vẫn còn sống, có thể chứng thực hay chỉnh đốn các câu chuyện của tôi về những hiện tượng mà chúng tôi đã cùng nhau nhìn thấy trong sự hiện diện của Bà.

While highly suggestive in themselves, H. P. B.’s wonders were not usually led up to in conversation. When we were alone, she might produce some phenomenon to illustrate a teaching; or they might happen as if in answer to a query arising in my own mind as to the agency of some particular force in a given physical operation. Usually they were made, as it were, on the spur of the moment and independently of any prefatory suggestion by anybody present. Let me give an instance or two out of many that might be cited, to make my meaning clear.

Dù tự thân chúng đã gợi nhiều điều đáng suy ngẫm, các điều kỳ diệu của H. P. B. không thường được dẫn dắt trước bằng câu chuyện. Khi chỉ có hai chúng tôi, Bà có thể tạo ra một hiện tượng để minh họa một giáo huấn; hoặc chúng có thể xảy đến như một câu trả lời cho một thắc mắc nảy sinh trong chính trí tôi về tác năng của một lực nào đó trong một vận hành vật lý đã cho. Thông thường, chúng được làm, như thể ngay trong chớp mắt và độc lập với bất kỳ gợi ý mở đầu nào của người nào có mặt. Hãy để tôi đưa một hai ví dụ trong số nhiều ví dụ có thể nêu, để làm rõ điều tôi muốn nói.

One day an English Spiritualist and his friend called, and with the former his little son, a lad of 10 or 12 years. The boy amused himself for awhile by going about the room, rummaging among our books, examining our curios, trying the piano, and indulging in other freaks of curiosity. He then began fretting to go, pulling his father’s sleeve and trying to make him break off a very interesting conversation with H. P. B. The father could not stop his importunities and was about to leave, when H. P. B. said: Oh, don’t mind him, he merely wants something to amuse him; let me see if I can find him a toy.” Thereupon she rose from her chair, reached her hand around one of the sliding doors just behind her, and pulled out a large toy sheep mounted on wheels, which, to my positive knowledge, had not been there the moment before!On a Christmas eve my sister came down from her flat, on the floor above the” Lamasery,” to ask us to step up and see the Christmas-tree she had prepared for her children-then asleep in their beds. We looked the presents all over, and H.P.B. expressed her regret that she had not had any money to buy something for the tree herself. She asked my sister what one of the lads, a favourite of hers, would like, and being told a loud whistle, said: “Well, wait a minute.” Taking her bunch of keys from her pocket, she clutched three of them together in one hand, and a moment later showed us a large iron whistle hanging in their stead on the key-ring. To make it she had used up the iron of the three keys and had to get duplicates made the next day by a locksmith. Again. For a year or so after we took up housekeeping at the” Lamasery,” my family silver was used for the table, but at last it had to be sent away, and H. P. B. helped me to pack it up. That day after dinner, when we were to have coffee, we noticed that there were no sugar tongs, and in handing her the sugar basin I put in it a teaspoon instead. She asked where were our sugar tongs, and upon my replying that we had packed it up to send away with the other silver, she said: “Well, we must have another one, mustn’t we?” and, reaching her hand down beside her chair, brought up a nondescript tongs, the like of which one would scarcely find in a jeweller’s shop. It had the legs much longer than usual, and the two claws slit like the prongs of a pickle-fork; while inside the shoulder of one of the legs was engraved the cryptograph of Mahâtmâ “ M”. I have the curio now at Adyar.

Một ngày kia, một nhà Thần linh học người Anh và bạn ông ghé thăm, và cùng với ông là cậu con trai nhỏ, chừng 10 hay 12 tuổi. Cậu bé tự tiêu khiển một lúc bằng cách đi quanh phòng, lục tìm sách của chúng tôi, xem các đồ hiếm, thử đàn piano, và thỏa mãn những trò tò mò khác. Rồi cậu bắt đầu sốt ruột đòi về, kéo tay áo cha và cố khiến ông ngắt ngang một cuộc chuyện trò rất thú vị với H. P. B. Người cha không thể chấm dứt sự nài nỉ và sắp rời đi, thì H. P. B. nói: Ồ, đừng bận tâm đến nó, nó chỉ muốn thứ gì đó để tiêu khiển; hãy xem tôi có thể tìm cho nó một món đồ chơi không.” Rồi Bà đứng dậy khỏi ghế, luồn tay ra sau một trong những cánh cửa lùa ngay sau lưng, và kéo ra một con cừu đồ chơi lớn gắn bánh xe, mà theo sự hiểu biết chắc chắn của tôi, nó không hề có ở đó ngay trước đó! Vào một đêm Giáng Sinh, em gái tôi từ căn hộ trên tầng, phía trên “Lamasery”, xuống rủ chúng tôi lên xem cây thông Giáng Sinh mà cô đã bày cho bọn trẻ—khi đó đang ngủ trên giường. Chúng tôi xem hết các món quà, và H.P.B. tỏ ý tiếc là Bà không có tiền để tự mua gì cho cây. Bà hỏi em gái tôi rằng một trong các cậu bé—đứa mà Bà rất quý—thích gì, và được bảo là một cái còi thật to, Bà nói: “Thôi, đợi một lát.” Lấy chùm chìa khóa trong túi, Bà nắm ba chiếc cùng lúc trong một tay, và một lát sau cho chúng tôi xem một chiếc còi sắt lớn treo thay vào chỗ của chúng trên vòng chìa khóa. Để làm nó, Bà đã sử dụng hết phần sắt của ba chiếc chìa, và hôm sau phải nhờ thợ khóa làm chìa thay. Lại nữa. Một năm hay hơn sau khi chúng tôi bắt đầu lo việc nhà ở “Lamasery”, bộ bạc gia đình của tôi được dùng trên bàn, nhưng cuối cùng phải gửi đi, và H. P. B. giúp tôi đóng gói. Hôm ấy, sau bữa tối, khi chúng tôi chuẩn bị uống cà phê, chúng tôi nhận thấy không có kẹp đường, và khi đưa cho Bà bát đường tôi đã đặt vào đó một chiếc thìa thay thế. Bà hỏi kẹp đường của chúng tôi đâu, và khi tôi đáp rằng chúng tôi đã gói lại để gửi đi cùng đồ bạc khác, Bà nói: “Thế thì chúng ta phải có cái khác, phải không?” và, thò tay xuống cạnh ghế, Bà đưa lên một chiếc kẹp kỳ quặc, kiểu mà khó lòng tìm thấy ở tiệm kim hoàn. Nó có hai chân dài hơn thường, và hai móng tay tách khe như răng nĩa gắp dưa; trong vai trong của một chân có khắc bí hiệu của Mahâtmâ “M”. Tôi vẫn giữ món đồ lạ ấy ở Adyar.

An important law is illustrated here. To create any-thing objective out of the diffused matter of space, the first step is to think of the desired object—its form, pattern, colour, material, weight, and other characteristics; the picture of it must be sharp and distinct as to every detail; the next step is to put the trained Will in action, employ one’s knowledge of the laws of matter and the process of its conglomeration, and compel the elemental spirits to form and fashion what one wishes made. If the operator fails in either of these details, his results will be imperfect. In this case before us it is evident that H.P.B. had confused in her memory the two different shapes of sugar-tongs and a pickle-fork and combined them together into this nondescript or hybrid table implement. Of course, the result was to give stronger proof of the genuineness of her phenomenon than if she had made perfect sugar-tongs: for such may be bought in shops anywhere.

Một định luật quan trọng được minh họa ở đây. Để tạo bất cứ vật thể khách quan nào từ chất liệu tán xạ trong không gian, bước đầu tiên là nghĩ về vật được mong muốn—hình thể, mô hình, màu sắc, chất liệu, trọng lượng và các đặc trưng khác; hình ảnh của nó phải sắc nét và rõ ràng đến từng chi tiết; bước kế là đặt Ý chí đã rèn luyện vào hoạt động, vận dụng tri thức của mình về các định luật của chất liệu và tiến trình kết tụ của nó, và buộc các sự sống hành khí tạo tác và định hình điều mình muốn có. Nếu người vận hành thất bại ở bất kỳ chi tiết nào, kết quả của y sẽ không hoàn hảo. Trong trường hợp này, hiển nhiên H.P.B. đã lẫn lộn trong ký ức hai hình dạng khác nhau của kẹp đường và nĩa gắp dưa, rồi kết hợp chúng thành dụng cụ bàn ăn lai tạp, khó gọi tên này. Tất nhiên, kết quả ấy lại càng làm bằng chứng về tính chân thực của hiện tượng tăng sức thuyết phục hơn, so với việc Bà làm ra một chiếc kẹp đường hoàn hảo: vì thứ ấy có thể mua ở bất cứ tiệm nào.

—

One evening, when our writing-room was full of visitors, she and I sitting at opposite sides of the room, she motioned to me to lend her a large signet intaglio that I was wearing that evening as a scarf-ring. She took it between her closed hands, without saying anything to anybody or attracting anyone’s attention save mine, and rubbed the hands together for a minute or two, when I presently heard the clink of metal upon metal. Catching my eye, she smiled, and, opening her hands, showed me my ring and along with it another, equally large but of a different pattern: the seal-tablet also being of dark green bloodstone, whereas mine was of red carnelian. That ring she wore until her death, and it is now worn by Mrs. Annie Besant and is familiar to thousands. The stone was broken on our voyage out to India, and if I remember aright, the present one was engraved and set at Bombay. Here, again, not a word of the passing conversation led up to the phenomenon; on the contrary, nobody save myself knew of its occurring until afterwards.

Một tối, khi phòng viết của chúng tôi đầy khách, Bà và tôi ngồi hai bên đối diện của căn phòng, Bà ra hiệu mượn tôi chiếc nhẫn ấn khắc chìm lớn mà tối ấy tôi đang dùng làm khoen tròng khăn. Bà kẹp nó giữa hai bàn tay khép kín, không nói gì với ai hay gây sự chú ý cho ai trừ tôi, và xoa tay khoảng một hai phút, rồi tôi nghe tiếng kim loại chạm kim loại. Bắt gặp ánh mắt tôi, Bà mỉm cười, và, mở hai tay ra, cho tôi thấy chiếc nhẫn của tôi, cùng với một chiếc khác, cũng lớn bằng nhưng hoa văn khác: tấm ấn cũng là đá thạch huyết xanh sẫm, trong khi của tôi là đá mã não đỏ. Chiếc nhẫn ấy Bà đeo cho đến khi qua đời, và nay Bà Annie Besant đeo, ai nấy đều quen thuộc. Viên đá bị nứt trong chuyến hải hành sang Ấn Độ, và nếu tôi nhớ không lầm, viên hiện tại được khắc và gắn ở Bombay. Ở đây, cũng vậy, chẳng một lời nào trong câu chuyện đang nói dẫn dắt đến hiện tượng; ngược lại, không ai ngoài tôi biết nó xảy ra cho đến sau đó.

Another instance. I had to go to Albany as special counsel to the Mutual Life Insurance Company of New York, to argue in Committee of the Legislature against a bill then under consideration. H.P.B. profited by the chance of an escort to go with me and make a long-promised visit to Dr. and Mrs. Ditson, of Albany. She was an unpractical creature as to common affairs, and a good deal dependent upon the kind offices of friends, for her packings and unpackings of trunks, among other things. Her former friend, Dr. L.M. Marquette, on this occasion packed the Gladstone bag she was to take, and it lay open in her room at the moment when the carriage drove up to take us to the Albany train. The bag was very full, and I had to repack some of the things on top and employ some strength to close the bag and lock it. I then carried it myself to the carriage, from the carriage to the railway carriage, and our train sped on its way. My reason for mentioning these details will presently be seen. Half way to Albany, a large bottle of sticky cough-medicine in her pocket got broken and made a mess of her tobacco, cigarette-papers, handkerchief, and the other contents of the pocket. This necessitated the re-opening of the bag and the taking out of a lot of things, to search for other smoking materials, etc. I did this myself, re-packed, closed, and re-locked the bag, and on reaching Albany I again carried it to the carriage and, at Dr. Ditson’s house, took it up a flight of stairs and set it down on the landing outside the drawing-room door. The hostess at once began an animated conversation with H.P.B., whom she was seeing for the first time. Mrs. Ditson’s little daughter was in the room and made friends with H.P.B., standing at her knee and patting her hand. The mysterious lady in question did not too highly appreciate this interruption of her talk with the mother, and finally said: “There, there, my child, keep quiet a few moments and I’ll give you a nice present.” “Where is it? Please give it me now,” the child replied. I, believing that the alleged present was still in some Albany toy-shop from which I should be asked to presently fetch it, maliciously whispered the little one to ask Madame where she was hiding the present, and she did. H.P.B. said: “Now don’t bother, my dear, I have it in my bag.” That was enough for me: I asked her for her keys, went outside and opened the bag and—found packed most artistically among the clothing, and right before one’s eyes upon the bag being opened, a harmonicon, or glass piano, of say 15 in. x 4 in. in size, with its cork mallet lying beside it! Now, H. P. B. did not pack her bag at New York; had not handled it up to that moment; I had closed and locked it before starting, reopened, unpacked, re-packed, and re-locked it midway on the journey; and besides that bag, H.P.B. had no other luggage. Whence the harmonicon came, and how in the world it could have been packed into a bag that was previously full to bursting, I do not know. Perhaps some S.P.R. will suggest that the engine-driver of the train had been bribed and rendered invisible by H.P.B., had opened the bag on the floor at my feet by a ghostly picklock and had made room for the musical toy by throwing some of H.P.B.’s clothes out of the car-window! Or—perhaps it was a genuine phenomenon and she was not an absolute trickster, after all. If Dr. Marquette still lives, she can testify to seeing us and our luggage aboard the train; and if Dr. Ditson is alive, he can affirm that he took us and the veritable Gladstone bag from the station at Albany to his house. My part, to tell the story as truthfully as I can, and leave it on record as an instance of the way in which my dear old colleague sometimes did a wonder merely to gratify a child, who had not the least idea of the importance of what had occurred.

Một ví dụ khác. Tôi phải đi Albany với tư cách luật sư đặc biệt cho Công ty Bảo hiểm Nhân thọ Mutual của New York, để tranh luận tại Ủy ban Lập pháp chống một dự luật đang được xem xét. H.P.B. nhân dịp có người tháp tùng đi cùng tôi và thực hiện chuyến thăm đã hứa từ lâu tới Bác sĩ và Bà Ditson ở Albany. Về chuyện đời thường, Bà là người thiếu thực tế, và khá phụ thuộc vào lòng tốt của bạn bè cho các việc như xếp và mở hành lý, trong những việc khác. Người bạn cũ của Bà, Bác sĩ L.M. Marquette, lần này đã xếp chiếc túi Gladstone mà Bà mang theo, và lúc chiếc xe ngựa ghé đến đưa chúng tôi ra ga Albany, nó đang mở trong phòng Bà. Túi nhét rất đầy, và tôi phải sắp xếp lại vài thứ phía trên và dùng chút sức mới đóng và khóa lại được. Rồi chính tôi mang nó ra xe, từ xe vào toa tàu, và tàu chúng tôi lăn bánh. Lý do tôi kể kỹ thế sẽ được thấy ngay. Đi được nửa đường tới Albany, một chai thuốc ho sền sệt lớn trong túi áo Bà bị vỡ và làm bẩn thuốc lá, giấy cuốn, khăn tay và các thứ khác trong túi. Thế là phải mở túi và lấy ra nhiều thứ để tìm đồ hút khác, v.v. Chính tôi làm việc này, xếp lại, đóng và khóa túi, và khi đến Albany tôi lại mang nó lên xe ngựa, và, tại nhà Bác sĩ Ditson, mang nó lên một cầu thang và đặt trên chiếu nghỉ ngoài cửa phòng khách. Bà chủ lập tức bắt chuyện sôi nổi với H.P.B., người mà Bà gặp lần đầu. Cô con gái nhỏ của Bà Ditson có trong phòng và làm thân với H.P.B., đứng bên đầu gối và vỗ tay Bà. Người phụ nữ bí ẩn nọ không mấy hài lòng vì bị chen ngang cuộc trò chuyện với người mẹ, cuối cùng nói: “Thôi, thôi, con ạ, im lặng vài phút và cô sẽ cho con một món quà đẹp.” “Ở đâu ạ? Xin cho con ngay bây giờ,” cô bé đáp. Tôi, tin rằng món quà nói trên vẫn còn ở tiệm đồ chơi Albany nào đó mà tôi sẽ được nhờ đi lấy, liền trêu, thì thầm bảo bé con hỏi Bà giấu quà ở đâu, và bé làm theo. H.P.B. nói: “Đừng quấy nữa, con yêu, nó ở trong túi của cô.” Thế là đủ cho tôi: tôi xin chìa khóa của Bà, ra ngoài và mở túi—và thấy xếp một cách rất nghệ thuật giữa quần áo, hiện ra ngay trước mắt khi mở túi—một chiếc harmonicon, hay đàn piano bằng thủy tinh, cỡ chừng 15 inch x 4 inch, với chiếc dùi gõ bằng nút bần đặt cạnh! Nay, H. P. B. đã không tự tay xếp túi ở New York; từ lúc ấy cho đến lúc đó Bà chưa đụng đến; trước khi đi tôi đã đóng và khóa, giữa đường mở ra, dỡ ra, xếp lại, khóa lại; và ngoài túi ấy, H.P.B. không có hành lý nào khác. Cái harmonicon từ đâu đến, và làm sao trên đời nó có thể được nhét vào một chiếc túi vốn đã đầy tràn, tôi không biết. Có lẽ một vị ở S.P.R. sẽ gợi ý rằng người lái tàu đã bị hối lộ và được H.P.B. làm cho vô hình, đã mở túi ngay dưới chân tôi bằng một chiếc đoản thiên linh, và làm chỗ cho đồ chơi âm nhạc bằng cách quẳng một số quần áo của H.P.B. qua cửa sổ toa! Hoặc—có lẽ đó là một hiện tượng chân thực và rốt cuộc Bà không phải kẻ bịp bợm hoàn toàn. Nếu Bác sĩ Marquette còn sống, Bà ấy có thể làm chứng rằng đã thấy chúng tôi và hành lý lên tàu; và nếu Bác sĩ Ditson còn sống, Ông có thể xác nhận rằng Ông đã đưa chúng tôi và đúng chiếc túi Gladstone từ ga ở Albany về nhà. Phần của tôi là kể câu chuyện chân thật nhất có thể, và để nó làm một ghi chép về cách người bạn đồng nghiệp già thân mến đôi khi làm một điều kỳ diệu chỉ để làm vui một đứa trẻ, đứa chẳng có chút ý niệm nào về tầm quan trọng của điều đã xảy ra.

In my friend, Dr. Upham’s History of Salem Witchcraft, he tells us that in the case of one of the poor victims of that terrible, fanatical persecution of 1695, it was brought against her as proof of her compact with Satan, that she had walked with spotless skirts through mud and rain to a certain meeting. Upon which, the learned author suggests that the probability rather is that the accused was a tidy woman and so could keep her garments unspotted along the muddy road. Throughout his book he takes up the attitude of incredulity as to any spiritual agency having been at work behind the phenomena of obsession, without, it must be confessed, making good his case. Once, H.P.B. and I being in Boston, on a very rainy and muddy day, she walked through the streets in a pelting rain and reached her lodgings without a drop of rain or splash of mud soiling her dress; and once, I remember, we had been talking on the balcony outside her drawing-room window in Irving Place, New York, and being driven indoors by a heavy rain which lasted through the greater part of the night, I carelessly left outside a handsome velvet or brocade-covered chair. In the morning, when I called as usual on H. P. B. before going to my office, I recollected the chair and went and brought it in, expecting to find it sodden and spoilt by the rain. It was as dry as possible, on the contrary; why or how I cannot explain.

Trong bộ Lịch sử Phù Thuật Salem của bạn tôi, Bác sĩ Upham, Ông kể rằng trong trường hợp một trong những nạn nhân đáng thương của cuộc bách hại cuồng tín khủng khiếp năm 1695, người ta đã mang ra làm bằng chứng về giao ước của bà ta với quỷ Satan rằng bà đã đi dự một cuộc họp với tà áo sạch không tì bẩn qua bùn và mưa. Về việc này, tác giả uyên bác gợi rằng có lẽ đúng ra bị cáo là một phụ nữ gọn gàng nên có thể giữ y phục không lấm bẩn dọc con đường bùn. Xuyên suốt cuốn sách, Ông giữ thái độ hoài nghi rằng có bất kỳ tác năng tinh thần nào đã vận hành đằng sau các hiện tượng ám nhập, mà, phải thú nhận, không làm vững được luận chứng của mình. Một lần nọ, khi H.P.B. và tôi ở Boston, vào một ngày mưa dầm lầy lội, Bà đi qua phố dưới cơn mưa xối xả và về tới chỗ trọ mà không một giọt mưa hay vệt bùn nào dây bẩn chiếc váy; và một lần, tôi nhớ, chúng tôi nói chuyện trên ban công ngoài cửa sổ phòng khách nhà Bà ở Irving Place, New York, và bị xua vào nhà bởi trận mưa lớn kéo dài suốt phần lớn đêm, tôi đã bất cẩn để ngoài trời một chiếc ghế bọc nhung hay gấm quý. Sáng hôm sau, khi tôi ghé thăm H. P. B. như thường lệ trước khi đến văn phòng, tôi chợt nhớ chiếc ghế và mang vào, nghĩ rằng nó chắc đẫm nước mưa và hỏng. Trái lại, nó khô ráo hết mức; vì sao hay thế nào, tôi không thể giải thích.

Mr. O’Sullivan’s story of the duplicated China crape handkerchiefs in the preceding chapter will be fresh in the reader’s memory. I saw her do a notable thing one evening for Wong Chin Fu, a Chinese lecturer, since well known in the United States. We three were chatting about the pictures of his country as lacking the elements of perspective, whereupon he said how admirable were the figure-paintings of their artists, how rich in colour and bold in drawing. H. P. B. concurred and, in the most casual way, as it seemed, opened the drawer where she kept her writing-paper, and drew forth a finely-executed painting of a Chinese lady dressed in full Court robes. I am sure as I can be that it was not there before, but as Wong Chin Fu was not specially interested in the occult science which for us had so great a charm, I made no remark. Our visitor took the picture in his hand, looked at it, remarked upon its beauty, but said: “This is not Chinese, Madam; it has no Chinese writing in the corner. It is probably Japanese.” H. P. B. looked at me with an amused expression, returned the picture to the drawer, shut it for a moment, and then re-opening it, drew forth a second picture of a Chinese lady, but wearing different coloured robes, and handed it to Wong Chin Fu. This he recognised as unmistakably from his country, for it bore Chinese lettering in the left-hand lower corner, and he at once read it!

Câu chuyện của Ông O’Sullivan về những chiếc khăn tay crape Trung Hoa được nhân đôi ở chương trước hẳn còn mới trong ký ức độc giả. Tôi thấy Bà làm một điều đáng chú ý một tối cho Ông Wong Chin Fu, một diễn giả người Hoa, về sau khá quen thuộc ở Hoa Kỳ. Ba chúng tôi đang trò chuyện về hội họa nước ông ấy thiếu yếu tố viễn cận, lập tức ông nói tranh vẽ nhân vật của họ thật tuyệt hảo, giàu màu sắc và nét vẽ táo bạo. H. P. B. tán đồng và, theo cách tỏ ra rất tự nhiên, mở ngăn kéo nơi Bà giữ giấy viết, và rút ra một bức họa khắc họa tinh xảo một phu nhân Trung Hoa vận triều phục đủ lễ. Tôi chắc chắn hết mức có thể rằng nó không hề ở đó trước đó, nhưng vì Ông Wong Chin Fu không mấy quan tâm đến khoa học huyền bí vốn là sức quyến rũ lớn đối với chúng tôi, nên tôi không nói gì. Vị khách cầm bức họa, nhìn ngắm, tán thưởng vẻ đẹp, nhưng nói: “Thưa bà, đây không phải của Trung Hoa; không có chữ Trung Hoa ở góc. Có lẽ là Nhật Bản.” H. P. B. nhìn tôi với vẻ thích thú, cất bức họa vào ngăn, đóng lại một lát, rồi mở ra, rút tiếp một bức họa phu nhân Trung Hoa khác, nhưng y phục màu khác, đưa cho Wong Chin Fu. Ông nhận ra ngay đó là không thể lẫn, vì có chữ Trung Hoa ở góc dưới bên trái, và ông lập tức đọc được!

Here is an incident by which certain information about three members of my family was phenomenally communicated to me. H. P. B. and I were alone in the house, conversing about these persons, when a crash was suddenly heard in the next room. I hurried in there to ascertain the cause, and found that the photographic portrait of one of them, which stood on the mantel-shelf, had been turned face inward towards the wall, the large water-colour portrait of another had been pulled from the nail and lay on the floor with the glass smashed, and the photo of the third stood on the mantel-shelf undisturbed. My questions were answered. An incorrect and fabulous version of this story having been circulated, I give the facts exactly as they occurred. Not a person save us two was in the flat at the time, and nobody save myself was interested in the questions at issue.

Đây là một sự kiện qua đó một số thông tin về ba thành viên gia đình tôi được truyền đến tôi bằng hiện tượng. H. P. B. và tôi chỉ có hai người trong nhà, đang chuyện trò về những người này, thì bỗng nghe một tiếng rầm ở phòng bên. Tôi vội vào đó xem nguyên do, và thấy bức ảnh chụp của một người trong họ, vốn đặt trên bệ lò sưởi, đã bị quay mặt vào tường, bức chân dung màu nước khổ lớn của một người khác bị kéo khỏi đinh treo và nằm trên sàn với tấm kính vỡ tan, còn ảnh của người thứ ba vẫn đứng yên trên bệ lò. Câu hỏi của tôi đã được trả lời. Một phiên bản sai lạc và hoang đường của câu chuyện này đã lan truyền, nên tôi nêu sự việc đúng như đã xảy ra. Ngoài hai chúng tôi, không ai trong căn hộ lúc ấy, và ngoài tôi, không ai quan tâm đến những câu hỏi đặt ra.

What a strange woman she was, and what a great variety in her psychical phenomena! We have seen her duplicating tissues, let me recall incidents where letters were doubled. I received one day a letter from a certain person who had done me a great wrong, and read it aloud to H. P. B. “We must have a copy of that,” she exclaimed, and, taking the sheet of note-paper from me, held it daintily by one corner and actually peeled off a duplicate, paper and all, before my very eyes! It was as though she had split the sheet between its two surfaces. Another example, perhaps even more interesting, is the following: Under date of December 22, 1887, Stainton Moses wrote her a five-paged letter of a rather controversial, or, at any rate, critical, character. The paper was of square, full letter size, and bore the embossed heading “University College, London,” and near the left-hand upper corner his monogram,—a W and M interlaced and crossed by the name “STAINTON” is small capitals. She said we must have a duplicate of this too, so I took from the desk five half-sheets of foreign letter-paper of the same size as Oxon’s and gave her them. She laid them against the five pages of his letter, and then placed the whole in a drawer of the desk just in front of me as I sat. We went on with our conversation for some time, until she said she thought the copy was made and I had better look and see if that were so. I opened the drawer, took out the papers, and found that one page of each of my five pieces had received from the page with which it was in contact the impression of that page. So nearly alike were the original and copies that I thought them—as the reader recollects I did the copy of the Britten-Louis portrait—exact duplicates. I had been thinking so all these subsequent sixteen years, but since I hunted up the documents for description in this chapter, I see that this is not the case. The writings are almost duplicates, yet not quite so. They are rather like two original writings by the same hand. If H. P. B. had had time to prepare this surprise for me, the explanation of forgery would suffice to cover the case; but she had not. The whole thing occurred as described, and I submit that it has an un-questionable evidential value as to the problem of her possessing psychical powers. I have tried the test of placing one page over the other to see how the letters and marks correspond. I find they do not, and that is proof, at any rate, that the transfer was not made by the absorption of the ink by the blank sheet from the other; moreover, the inks are different, and Oxon’s is not copying-ink. The time occupied by the whole phenomenon might have been five or ten minutes, and the papers lay the whole time in the drawer in front of my breast, so there was no trick of taking it out and substituting other sheets for the blank ones I had just then handed her. Let it pass to the credit of her good name, and help to make the case which her friends would offset against the intemperate slanders circulated against her by her enemies.

Quả là một phụ nữ lạ lùng, và các hiện tượng thông linh của Bà đa dạng biết bao! Chúng ta đã thấy Bà nhân đôi vải vóc, để tôi nhắc lại những việc Bà nhân đôi thư từ. Một ngày nọ, tôi nhận một bức thư từ một người nào đó đã gây cho tôi một điều sai trái trầm trọng, và đọc to cho H. P. B. nghe. “Chúng ta phải có một bản sao cái đó,” Bà thốt lên, và, cầm tờ giấy viết thư từ tay tôi, Bà khéo léo nắm một góc và thực sự lột ra một bản sao, cả giấy lẫn chữ, ngay trước mắt tôi! Dường như Bà tách tờ giấy ra giữa hai bề mặt của nó. Một ví dụ khác, có lẽ còn thú vị hơn, như sau: Ngày 22 tháng 12, 1887, Stainton Moses viết cho Bà một bức thư năm trang mang tính hơi tranh biện, hoặc ít nhất là phê bình. Giấy là khổ vuông, cỡ đầy một trang thư, dập nổi đầu đề “University College, London,” và gần góc trên bên trái là phù hiệu chữ lồng—một W và M đan nhau và vắt qua bởi tên “STAINTON” bằng chữ hoa nhỏ. Bà nói chúng ta cũng phải có một bản sao bức này, nên tôi lấy ở bàn năm nửa tờ giấy ngoại cỡ bằng với giấy của Oxon và đưa cho Bà. Bà đặt chúng áp vào năm trang thư của ông ấy, rồi để tất cả vào ngăn kéo bàn ngay trước mặt tôi đang ngồi. Chúng tôi tiếp tục chuyện trò một lúc, đến khi Bà nói chắc là bản sao đã làm xong và tôi nên xem thử có đúng thế không. Tôi mở ngăn, lấy giấy ra, và thấy rằng một trang của mỗi tờ tôi đưa đã nhận, từ trang giấy nó tiếp xúc, ấn tượng của trang ấy. Bản gốc và bản sao giống nhau gần như y hệt đến nỗi tôi nghĩ—như độc giả nhớ là tôi đã từng nghĩ về bản sao bức chân dung Britten-Louis—rằng đó là bản sao đúng nghĩa. Tôi vẫn nghĩ vậy suốt mười sáu năm sau đó, nhưng kể từ khi tôi lục tìm lại tài liệu để mô tả trong chương này, tôi thấy không phải thế. Nét chữ gần như trùng khít, nhưng không hoàn toàn. Chúng giống như hai bản gốc cùng một tay viết. Nếu H. P. B. có thời gian chuẩn bị màn bất ngờ này, lời giải thích “giả mạo” đủ để phủ kín vụ việc; nhưng Bà không có. Mọi việc xảy ra như đã mô tả, và tôi cho rằng nó có giá trị chứng cứ không thể chối cãi đối với vấn đề liệu Bà có các quyền năng thông linh hay không. Tôi đã thử đặt hai trang chồng nhau để xem các chữ và dấu có trùng không. Tôi thấy chúng không trùng, và đó là bằng chứng, ít nhất, rằng việc chuyển không phải do tờ giấy trắng hút mực từ tờ kia; hơn nữa, mực khác nhau, và mực của Oxon không phải mực sao chép. Thời gian cho toàn bộ hiện tượng có thể là năm hay mười phút, và giấy nằm suốt thời gian trong ngăn ngay trước ngực tôi, nên không có trò rút ra và thay tờ khác cho đúng những tờ trắng mà tôi vừa đưa cho Bà. Xin cứ tính điều này vào tín chỉ cho danh dự của Bà, và giúp tăng thêm vào lập luận mà bạn hữu Bà sẽ dùng để hóa giải những vu cáo quá đà mà kẻ thù tung ra chống lại Bà.

—

Mr. Sinnett prints in his Incidents in the Life of Madame Blavatsky (p. 199), a story given him by Mr. Judge about the production by her of some water colours for him to use in making an Egyptian drawing. I was present at the time and will add my testimony to his as an eye-witness. It happened one afternoon at the “Lamasery”. Judge was sketching for her—I think—the figure of a god forming man on a potter’s wheel, but for lack of colours could not finish it. H. P. B. asked him which shades he needed, and on being told, stepped over to the cottage piano just behind Judge’s chair, and facing towards the corner made by the end of the piano and the wall, held her dress as an apron to receive something. She presently poured from the dress upon the table before Judge thirteen bottles of Winsor and Newton’s dry colours, among which were those he had asked for. A little while after he said he would like some gold paint, whereupon she told him to fetch a saucer from the dining-room, which he did. She then asked him to hand her the brass door-key and, holding the two under the edge of the table, rubbed the key smartly upon the bottom of the saucer. In another moment she brought them into view again, and the flat part of the saucer bottom was found covered with a layer of gold-paint of the purest quality. To my question as to the function of the door-key in the experiment, she said that the soul of the metal was needed as a nucleus in which to collect together from the âkâúa the atoms of any other metal she meant to precipitate. For the same reason she had needed my signet ring as a help to form the other one that she made for her own use on the occasion above described. Is no hint given here of the principle at work when the alleged transmutation of metals is accomplished by the alchemist? Is, I say, for it is pretended that this art is known to various living fakirs and sanyâsis of modern India. And, moreover, do not the discoveries of Prof. Crookes as to the genesis of the elements [50]bring us to a point where, if science is to advance and not retrogress, she must move on to the Aryan hypothesis of Purusha and Prakriti? And does not this latter theory show us the possibility of shifting the elements of one metal into fresh combinations which would result in the development of another metal by employing the irresistible power of the Will? To do this by physical methods means—as Professor Crookes says—the carrying back of the elements of a given metal to that extreme point where they might be shunted off on the line which would develop and bring into aggregation the elements of the other desired metal; a thing not yet reached by physical science, even by employing the enormous resources of electricity. But what is so monstrously difficult for the chemist and electrician, who depend entirely upon the help of brute forces, may be quite easy to the Adept, whose active agent is the power of spirit, which he has learnt to bring into function: the power, in fact, which builds the Cosmos.

Ông Sinnett in trong cuốn Incidents in the Life of Madame Blavatsky (tr. 199) một câu chuyện Ông Judge kể cho ông về việc Bà tạo ra vài màu nước cho ông dùng để vẽ một bức tranh Ai Cập. Tôi có mặt lúc ấy và sẽ bổ sung lời chứng của tôi như một nhân chứng tận mắt. Việc này xảy ra một buổi chiều ở “Lamasery”. Judge đang phác—tôi nghĩ—hình một vị thần nặn người trên bánh xe của thợ gốm cho Bà, nhưng vì thiếu màu nên không thể hoàn tất. H. P. B. hỏi ông cần những gam nào, và khi được cho biết, Bà bước tới cây đàn piano nhỏ ngay sau ghế của Judge, quay mặt vào góc do đầu đàn và bức tường tạo thành, hứng váy như một chiếc tạp dề để đón cái gì đó. Rồi Bà đổ từ vạt váy ra bàn trước mặt Judge mười ba lọ màu khô của Winsor & Newton, trong đó có những màu ông đã xin. Một lát sau ông nói muốn có sơn vàng, thế là Bà bảo ông lấy một cái đĩa lót từ phòng ăn, và ông làm theo. Bà xin ông đưa chìa khóa cửa bằng đồng, rồi cầm cả hai dưới mép bàn, miết chìa khóa mạnh lên đáy đĩa. Thêm một khoảnh khắc, Bà đưa chúng ra, và mặt phẳng của đáy đĩa lót được phủ một lớp sơn vàng tinh khiết nhất. Trước câu hỏi của tôi về vai trò của chìa khóa trong thí nghiệm, Bà nói linh hồn của kim loại là cần thiết như một hạch nhân để gom lại, từ ākāśa, các nguyên tử của bất kỳ kim loại nào khác mà Bà định ngưng tụ. Vì lý do tương tự, Bà cần chiếc nhẫn ấn của tôi để trợ giúp việc tạo chiếc kia cho Bà dùng trong trường hợp đã mô tả ở trên. Ở đây chẳng phải đã gợi mở nguyên lý vận hành khi sự “chuyển kim” như lời đồn được nhà luyện kim hoàn thành? Tôi nói “đồn”, vì người ta quả quyết rằng nghệ thuật này vẫn được một số fakir và sannyāsin đương thời ở Ấn Độ biết. Hơn nữa, hẳn những khám phá của Giáo sư Crookes về sinh thành của các nguyên tố không phải đã đưa chúng ta tới điểm mà, nếu khoa học muốn tiến lên chứ không thụt lùi, tất phải bước sang giả thuyết Arya về Purusha và Prakriti? Và phải chăng lý thuyết sau cho thấy khả thể chuyển các nguyên tố của một kim loại vào những phối hợp mới, kết quả là phát triển ra một kim loại khác bằng cách vận dụng quyền năng bất khả cưỡng của Ý Chí? Làm điều này theo phương pháp vật lý có nghĩa—như Giáo sư Crookes nói—đưa các nguyên tố của một kim loại nhất định trở về điểm cực hạn nơi chúng có thể được chuyển hướng sang đường ray sẽ phát triển và kết tụ các nguyên tố của kim loại mong muốn khác; điều mà khoa học vật lý vẫn chưa đạt tới, dù dùng đến nguồn lực khổng lồ của điện năng. Nhưng điều quá đỗi khó cho nhà hóa học và nhà điện học, những người hoàn toàn cậy nhờ các lực thô, có thể lại khá dễ với một vị Chân sư, người mà tác nhân chủ động là quyền năng của tinh thần mà Ngài đã học cách vận dụng: quyền năng, thực vậy, đã kiến tạo vũ trụ.

Between the point at which Crookes stood on the evening of January 15, 1891, when he delivered his Inaugural Address, as President of the Institution of Electrical Engineers, and made the brilliant experiments which proved the truth of his immortal hypothesis, and that occupied by European science only a quarter century before, there is a distance immeasurably greater than there is between it and the Gupta Vidyâ of our Aryan ancestors. Crookes, hero-like, while recognising the obstacles ahead and noting that “a formidable amount of hard work remains to be completed,” is not in the least degree discouraged. “As for myself,” he says, [51] “I hold the firm conviction that unflagging research will be rewarded by an insight into natural mysteries, such as now can scarcely be conceived. Difficulties, said a keen old statesman, are things to be overcome;

Từ điểm mà Crookes đứng vào tối 15 tháng Giêng, 1891, khi ông đọc Diễn văn Nhậm chức Chủ tịch Viện Kỹ sư Điện, và làm những thí nghiệm rực rỡ chứng minh chân lý của giả thuyết bất hủ của ông, đến điểm mà khoa học Âu châu đạt được chỉ một phần tư thế kỷ trước, là một khoảng cách lớn không thể đo đếm được, còn nhỏ hơn khoảng cách giữa nó và Gupta Vidyâ của tổ tiên Arya của chúng ta. Crookes, như anh hùng, dù nhận ra những chướng ngại phía trước và ghi rằng “còn một khối lượng khó khăn đáng gờm phải vượt qua,” nhưng không hề nản chí dù chỉ mảy may. “Còn phần tôi,” ông nói, “tôi vững tin rằng nghiên cứu không mệt mỏi sẽ được đền bù bằng cái nhìn thấu vào các huyền vi tự nhiên, những điều giờ đây khó lòng tưởng tượng. Khó khăn, như một chính khách xưa sắc sảo nói, là những điều để vượt qua;

To have got so far as that is the harbinger of the brighter day, when men of science will see that their inductive method multiplies a hundredfold the difficulties of learning “natural mysteries;” that the key to all mysteries is the knowledge of spirit; and that the way to that knowledge leads, not through the laboratory fire, but through that fiercer flame which is fed by egoism, kept alight by the fuel of passion and fanned by the blast of desires.

Đạt được tới mức ấy là điềm báo buổi bình minh tươi sáng, khi những người làm khoa học sẽ thấy rằng phương pháp quy nạp của họ nhân các khó khăn lên gấp trăm lần trong việc học các ‘huyền vi tự nhiên’; rằng chìa khóa của mọi huyền vi là tri thức về tinh thần; và rằng con đường đến tri thức ấy không phải qua lò thí nghiệm, mà qua ngọn lửa dữ dội hơn, được nuôi bằng tính vị ngã, được duy trì ngọn bằng nhiên liệu của dục vọng và được quạt bùng bởi luồng gió của ham muốn.

When spirit is once more recognised as the supreme factor in the genesis of the elements and the building of the Cosmos, psychical phenomena like those of our lamented H. P. B. will acquire transcendent importance as elementary scientific facts, and no longer be looked on by one party as tricks of conjuring, by the other as miracles for the surfeiting of the gobe-mouches.

Khi tinh thần một lần nữa được công nhận là yếu tố tối thượng trong sinh thành của các nguyên tố và kiến tạo vũ trụ, các hiện tượng thông linh như của người quá cố H. P. B. sẽ có tầm quan trọng siêu việt như những sự kiện khoa học sơ đẳng, và không còn bị bên này coi là trò ảo thuật của thuật sĩ, bên kia coi là phép lạ để nhồi nhét bọn người cả tin há hốc miệng.

CHAPTER XXIII

CHƯƠNG XXIII

PRECIPITATION OF PICTURES

NGƯNG TỤ TRANH ẢNH

READERS of Lane’s Modern Egyptians, will recall the story of a young man who, upon visiting a certain wonder-working sheikh, obtained some marvellous proofs of his occult powers. His father, then at a distant place, being somewhat ailing, the son asked that he might have news of his condition. The sheikh consenting, told him to write the father a note of enquiry; which was done, handed him by the anxious son, and by the sheikh placed under the back-pillow against which he was leaning. Presently, the sheikh drew from the same place a letter answering the young man’s enquiries. It was written by the father’s own hand, and, if my memory serves—for I am trusting to recollection only—stamped with his seal. At his request, also, coffee was served to the company in the father’s own cups (fingân), which he had every reason to believe had been at the moment of asking in the paternal house in that far-off village. H. P. B. gave me one evening,without fuss or parade, a fact of the first of these two orders. I wished to hear from a certain Adept upon a certain subject. She bade me write my questions, put them in a sealed envelope, and placed the letter where I could watch it for the time being. This was even better than the Egyptian sheikh incident, for in that case the letter was hidden from the enquirer by the back-pillow. As I was sitting at the moment before the grate, I put my letter behind the clock on the mantel, leaving just one edge of the envelope projecting far enough for me to see it. My colleague and I went on talking about a variety of things for perhaps an hour, when she said my answer had come. I drew out the letter, found my own envelope with its seal unbroken, inside it my own letter, and inside that the answer in the Adept’s familiar manuscript, written upon a sheet of green paper of peculiar make, the like of which—I have every reason to believe—was not in the house. We were in New York, the Adept in Asia. This phenomenon was, I submit, of a class to which the theory of trickery could not apply, and therefore has much weight. There is just one explanation possible—a very lame one—besides that which I conceive to be the true theory. Granting H. P. B. to be possessed of extraordinary hypnotic power, she might have instantaneously benumbed my waking faculties, so as to prevent my seeing her rise from her chair, take my letter from behind the clock, steam the gum, open the cover, read my letter, write the reply in forged handwriting, replace the contents of the envelope, refasten it, place it back again on the mantel-shelf, and then restore me to the waking state without leaving in my memory the least trace of my experiences! But I had and still preserve a perfect consciousness of having carried on the hour’s conversation, of her moving about hither and thither, of her making and smoking a number of cigarettes, of my filling, smoking, and refilling my pipe, and, generally, doing what any waking person might do when his senses were alert as to a psychical phenomenon then in progress. If some forty years of familiarity with hypnotic and mesmeric phenomena and their laws go for anything, then I can positively declare that I was fully conscious of what was going on, and that I have accurately stated the facts. Perhaps even twice forty years’ experience on the plane of physical Mâyâ would not qualify one to grasp the possibilities in Oriental hypnotic science. Perhaps I am no more capable than the tyro of knowing what really passed between the times of writing my note and getting the answer. That is quite possible. But in such case what infinitesimally little weight should be given to the aspersions of H. P. B.’s several hostile critics, learned and lay, who have judged her an unmitigated trickster, without having had even a fourth of my own familiarity with the laws of psychical phenomena! In the (London) Spiritualist for January 28, 1876, I described this incident with other psychical matters, and the reader is referred to my letter for the particulars.

Độc giả cuốn Những người Ai Cập hiện đại của Lane hẳn nhớ câu chuyện về một chàng trai, khi đến thăm một sheikh làm phép lạ nào đó, đã được chứng kiến vài bằng chứng kỳ diệu về quyền năng huyền bí của ông. Cha anh, lúc ấy ở nơi xa, có phần bất an, người con xin được tin về tình trạng của cha. Vị sheikh thuận ý, bảo anh viết cho cha một lá thư hỏi thăm; thư được viết, đưa cho ông trong nỗi lo âu của người con, và vị sheikh đặt nó dưới chiếc gối sau lưng ông tựa. Chốc lát, sheikh rút từ chính nơi ấy ra một bức thư hồi đáp cho lời hỏi của chàng trai. Nó do chính tay người cha viết, và, nếu tôi nhớ không lầm—vì tôi chỉ dựa vào ký ức—còn đóng ấn của ông. Theo lời thỉnh cầu nữa, cà phê cũng được dọn cho mọi người trong những chiếc tách (fingân) của người cha, mà theo mọi lẽ, vào khoảnh khắc được xin, vẫn còn ở trong nhà của cha nơi ngôi làng xa vời kia. Một tối nọ, H. P. B. đã cho tôi, không ồn ào phô trương, một sự kiện thuộc loại thứ nhất trong hai loại kể trên. Tôi muốn nhận được tin từ một vị Chân sư nào đó về một chủ đề nhất định. Bà bảo tôi viết các câu hỏi, bỏ vào phong bì dán kín, và đặt lá thư ở chỗ tôi có thể quan sát trong thời gian cần thiết. Điều này còn hay hơn câu chuyện vị sheikh Ai Cập, vì trong trường hợp ấy, bức thư bị gối lưng che khuất người hỏi. Lúc ấy tôi ngồi trước lò sưởi, tôi đặt lá thư ra phía sau chiếc đồng hồ trên bệ lò, chỉ để hở một mép phong bì nhô đủ để tôi nhìn thấy. Đồng nghiệp của tôi và tôi nói chuyện về đủ thứ chừng một giờ, đến khi Bà nói câu trả lời của tôi đã đến. Tôi rút lá thư ra, thấy phong bì của chính tôi với con dấu còn nguyên vẹn, bên trong là lá thư của tôi, và bên trong nữa là câu trả lời bằng bút tích quen thuộc của vị Chân sư, viết trên một tờ giấy xanh loại đặc biệt, mà—tôi có mọi lý do để tin—trong nhà không hề có. Chúng tôi ở New York, vị Chân sư ở Á châu. Tôi cho rằng hiện tượng này thuộc một hạng mà thuyết “lừa bịp” không thể áp, nên có sức nặng lớn. Chỉ còn một cách giải thích khả dĩ—rất khập khiễng—bên cạnh lý thuyết mà tôi tin là đúng. Giả thử H. P. B. sở hữu quyền năng thôi miên đặc biệt, Bà có thể đã lập tức làm tê liệt các năng lực tỉnh thức của tôi, khiến tôi không thấy Bà rời ghế, lấy lá thư sau đồng hồ, hơ nước nóng làm tan keo, mở bì, đọc thư tôi, viết hồi đáp bằng bút tích giả, đặt lại nội dung vào phong bì, dán lại, đặt lại lên bệ lò, rồi khôi phục tôi về trạng thái tỉnh thức mà không để trong ký ức tôi một dấu vết nhỏ nào về những gì tôi trải qua! Nhưng tôi đã và vẫn giữ trọn vẹn tâm thức rằng tôi đã trò chuyện suốt một giờ, rằng Bà đi đi lại lại chỗ này chỗ kia, rằng Bà cuốn và hút nhiều điếu thuốc, rằng tôi châm, hút, và châm lại tẩu, và, nhìn chung, làm những gì một người tỉnh táo làm khi các giác quan của anh ta đang cảnh giác về một hiện tượng thông linh đang diễn tiến. Nếu bốn mươi năm quen thuộc với hiện tượng và các định luật thôi miên, mesmerism có giá trị gì, thì tôi có thể quả quyết rằng tôi hoàn toàn tỉnh thức trước những gì đang diễn ra, và tôi đã trình bày chính xác các sự kiện. Có lẽ ngay cả hai lần bốn mươi năm kinh nghiệm trên cõi Mâyā vật chất cũng không đủ để nắm bắt các khả thể trong khoa thôi miên Đông phương. Có lẽ tôi cũng chẳng hơn người sơ cơ trong việc biết thật sự điều gì xảy ra giữa lúc viết tờ giấy và lúc nhận hồi âm. Điều ấy hoàn toàn có thể. Nhưng nếu thế, những lời diễu dở của vài nhà phê bình đối địch của H. P. B., cả học giả lẫn thường dân, những kẻ đã phán xét Bà là kẻ bịp trọn gói, mà không có đến một phần tư sự quen thuộc của tôi với các định luật của hiện tượng thông linh, đáng được bao nhiêu cân nặng? Trong tờ Spiritualist (London) ngày 28 tháng Giêng, 1876, tôi đã mô tả sự kiện này cùng những chuyện thông linh khác, và độc giả có thể tham khảo bức thư của tôi để biết chi tiết.

I am not aware of there being a special class of hirsute phenomena but if there is, then the following incident may be included in it, along with that of the sudden elongation of H. P. B.’s hair at Philadelphia, described in one of my earlier chapters. After having shaved my chin for many years I began to grow a full beard, under medical advice, as a protection to a naturally delicate throat, and at the time I speak of, it was about four inches long. One morning, when making my toilet after my bath, I discovered a tangle of long hair under my chin next the throat. Not knowing what to make of it, I very carefully undid the mass at the expense of almost an hour’s trouble, and found, to my great amazement, that I had a lock of beard, fourteen inches long, coming down as far as the pit of the stomach! Whence or why it had come no reading or experience helped me to guess; but there it was, a palpable fact and permanent phenomenon. Upon my showing it to H. P. B. she said it had been purposely done by our Guru while I slept, and advised me to take care of it as it would serve me as a reservoir of his helpful aura. I showed it to many friends, but none could venture any better theory to account for it, while all agreed that I ought not to cut it back to its former length. So I used to tuck it away inside my collar to hide it, and did so for years, until the rest of the beard had grown to match it. This accounts for the “Rishi beard,” so often mentioned in friendly allusions to my personal appearance, and explains why I have not yielded to my long-felt wish to clip it into a more convenient and less conspicuous shape. Whatever the fact may be called, it assuredly is not a Mâyâ, but a very real and tangible verity.

Tôi không biết có một hạng mục riêng cho những hiện tượng về lông tóc hay không, nhưng nếu có, thì sự việc sau có thể được xếp vào đó, cùng với chuyện tóc của H. P. B. bỗng dài ra ở Philadelphia, đã kể trong một chương trước. Sau nhiều năm cạo cằm, tôi bắt đầu để râu đầy đủ, theo lời khuyên y khoa, để bảo vệ một cái cổ tự nhiên mảnh, và thời điểm tôi nói tới, nó dài khoảng bốn inch. Một buổi sáng, khi đang chải chuốt sau khi tắm, tôi phát hiện một mớ tóc rối dài dưới cằm sát cổ. Không hiểu chuyện gì, tôi rất cẩn thận gỡ mớ rối, mất gần một giờ, và vô cùng kinh ngạc thấy tôi có một lọn râu dài mười bốn inch, rủ xuống đến tận chỗ hõm ức! Nó từ đâu hay vì sao mà có, chẳng sách vở hay kinh nghiệm nào giúp tôi đoán; nhưng nó hiện hữu đấy, một sự kiện hữu hình và hiện tượng thường trực. Khi tôi cho H. P. B. xem, Bà nói đó là chủ ý của vị Guru của chúng tôi làm trong lúc tôi ngủ, và khuyên tôi giữ gìn, vì nó sẽ là một cái hồ chứa hào quang nâng đỡ của Ngài cho tôi. Tôi đã cho nhiều bạn hữu xem, nhưng không ai dám đưa ra thuyết nào hay hơn để giải thích, trong khi ai cũng đồng ý rằng tôi không nên cắt nó về độ dài cũ. Thế là tôi thường giấu nó vào trong cổ áo cho khuất, và đã làm vậy nhiều năm, cho đến khi phần râu còn lại mọc dài để bằng nó. Đó là nguyên do của bộ “râu Rishi”, thường được nhắc tới với thiện cảm khi nói về diện mạo tôi, và giải thích vì sao tôi chưa chiều theo mong muốn lâu nay là tỉa nó thành dáng tiện lợi và ít gây chú ý hơn. Dù gọi là gì, chắc chắn nó không phải Mâyā, mà là một chân lý rất thực và hữu hình.

In the department of “precipitation” [52] of writings and pictures, H. P. B. was exceptionally strong, as will have been inferred from all that has preceded. It was one of M. A. Oxon’s strong points likewise. On an evening of 1875 I sat at the house of the President of the Photographic Section of the American Institute, Mr. H.J. Newton, with a private medium named Cozine, to witness his slate-writings, which were far more wonderful than Dr. Slade’s. The communications came upon the slate in bright blue and red colours; no pencil or crayon was used in the experiment, and I myself held one end of the slate. Upon mentioning this to H. P. B., she said: “I think I could do that; at any rate, I will try.” So I went out and bought a slate and brought it home; she took it, without crayons or pencil, into a small, pitch-dark closet bed-room and lay upon the couch, while I went out, closed the door, and waited outside. After a very few minutes she reappeared with the slate in her hand, her forehead damp with perspiration, and she seeming very tired. “By Jove!” she exclaimed, “that took it out of me, but I’ve done it; see!” On the slate was writing in red and the blue crayons, in handwritings not her own. M. A. Oxon once wrote me an account of a similar experience of his own, save that in his case Imperator was the agent and he the passive medium, which is quite another affair. At his request Imperator wrote messages to him in various coloured inks, one after the other, inside the pocket-book he had in the breast pocket of his coat at the time. Imperator being still the x of Oxon’s psychic life, perhaps it was the ethereal body of my friend which precipitated the coloured writings to appease the clamorous scepticism of his physical brain-consciousness, in which case his phenomenon and H. P. B.’s would be somewhat akin.

Trong lĩnh vực “ngưng tụ” chữ viết và tranh ảnh, H. P. B. đặc biệt mạnh, như có thể suy ra từ những gì đã kể. Đó cũng là một sở trường của M. A. Oxon. Một buổi tối năm 1875, tôi ngồi tại nhà của Chủ tịch Ban Nhiếp Ảnh của Viện Hoa Kỳ, Ông H. J. Newton, với một đồng tử riêng tên Cozine, để chứng kiến các bài viết trên bảng đá của ông, thứ còn kỳ diệu hơn của Bác sĩ Slade. Các thông điệp hiện trên bảng bằng màu xanh dương và đỏ tươi; không dùng bút chì hay phấn màu trong thí nghiệm, và chính tôi cầm một đầu bảng. Khi kể điều này với H. P. B., Bà nói: “Tôi nghĩ tôi có thể làm thế; ít nhất, tôi sẽ thử.” Thế là tôi đi mua một tấm bảng và mang về; Bà cầm nó, không phấn cũng chẳng bút, vào căn phòng ngủ nhỏ tối như mực và nằm lên giường, còn tôi đi ra, đóng cửa, và đợi bên ngoài. Chỉ sau vài phút Bà xuất hiện, tay cầm bảng, trán lấm tấm mồ hôi, và trông rất mệt. “Trời ơi!” Bà kêu, “việc đó làm tôi kiệt sức, nhưng tôi làm được rồi; xem này!” Trên bảng là chữ viết bằng bút màu đỏ và xanh, với những nét không phải của Bà. M. A. Oxon có lần viết cho tôi kể một trải nghiệm tương tự của ông, trừ việc trong trường hợp ông thì Imperator là tác nhân còn ông là đồng tử thụ động, đó lại là chuyện khác hẳn. Theo yêu cầu của ông, Imperator đã viết cho ông các thông điệp bằng nhiều thứ mực màu khác nhau, hết màu này đến màu khác, bên trong quyển sổ nhỏ trong túi ngực áo khoác của ông lúc bấy giờ. Vì Imperator vẫn là ẩn số x trong đời sống thông linh của Oxon, có lẽ chính thể dĩ thái của bạn tôi đã ngưng tụ các dòng chữ màu để làm dịu sự hoài nghi ầm ĩ của ý thức não bộ vật chất, và trong trường hợp ấy, hiện tượng của ông và của H. P. B. có phần tương cận.

Elsewhere I have mentioned H. P. B.’s having done for me a precipitated picture on satin, which showed me the stage that Oxon had reached in his attempt to gain the power of projecting his Double by force of concentrated will-power. I had better now give the details:

Ở chỗ khác, tôi đã nhắc rằng H. P. B. từng làm cho tôi một bức tranh ngưng tụ trên sa-tanh, cho tôi thấy giai đoạn mà Oxon đã đạt trong nỗ lực giành năng lực phóng chiếu Song trùng bằng sức mạnh của Ý chí nhất tâm. Tốt hơn tôi nên kể chi tiết bây giờ:

One evening, in the autumn of 1876, she and I were working, as usual, upon Isis, at opposite sides of our writing-table, and dropped into a discussion of the principles involved in the conscious projection of the Double. Through lack of early familiarity with those subjects, she was not good then at explaining scientific matters, and I found it difficult to grasp her meaning. Her fiery temperament made her prone to abuse me for an idiot in such cases, and this time she did not spare her expressions of impatience at my alleged obtuseness. Finally, she did the very best thing by offering to show me in a picture how Oxon’s evolution was proceeding, and at once made good her promise. Rising from the table, she went and opened a drawer from which she took a small roll of white satin—the remnant, I believe, of a piece she had had given her at Philadelphia—and laying it on the table before me, proceeded to cut off a piece of the size she wanted; after which she returned the roll to its place and sat down. She laid the piece of satin, face down, before her, almost covered it with a sheet of clean blotting-paper, and rested her elbows on it while she rolled for herself and lighted a fresh cigarette. Presently she asked me to fetch her a glass of water. I said I would, but first put her some question which involved an answer and some delay. Meanwhile I kept my eye upon an exposed edge of the satin, determined not to lose sight of it. Soon noticing that I made no sign of moving, she asked me if I did not mean to fetch her the water. I said: “Oh, certainly.” “Then what do you wait for?” she asked. “I only wait to see what you are about to do with that satin,” I replied. She gave me one angry glance, as though seeing that I did not mean to trust her alone with the satin, and then brought down her clenched fist upon the blotting-paper, saying: “I shall have it now—this minute!” Then, raising the paper and turning over the satin, she tossed it over to me. Imagine, if you can, my surprise! On the sheeny side I found a picture, in colours, of a most extraordinary character. [53] There was an excellent portrait, of the head only, of Stainton Moses as he looked at that age, the almost duplicate of one of his photographs that hung “above the line” on the wall of the room, over the mantel-shelf. From the crown of the head shot out spikes of golden flame; at the place of the heart and the solar plexus were red and golden fires, as it might be bursting forth from little craters; the head and the place of the thorax were involved in rolling clouds of pure blue aura, bespeckled throughout with flecks of gold; and the lower half of space where the body should be was enwrapped in similarly rolling clouds of pinkish and greyish vapour, that is, of auras of a meaner quality than the superior cumuli.

Một tối mùa thu năm 1876, như thường lệ, Bà và tôi đang làm việc trên Isis ở hai phía đối diện của bàn viết, và rẽ sang bàn luận các nguyên lý liên quan đến sự phóng chiếu Song trùng một cách có ý thức. Vì thiếu sự quen thân sớm với các đề tài này, lúc ấy Bà không giỏi trong việc giải thích các vấn đề khoa học, và tôi gặp khó khăn khi nắm ý Bà. Tính khí bốc hỏa khiến Bà có khuynh hướng mắng tôi là đồ ngu trong những trường hợp như vậy, và lần này Bà không tiếc lời lộ vẻ sốt ruột trước cái gọi là chậm hiểu của tôi. Cuối cùng, Bà làm điều tốt nhất là đề nghị cho tôi thấy bằng tranh tiến trình phát triển của Oxon, và lập tức thực hiện lời hứa. Đứng dậy khỏi bàn, Bà ra mở ngăn kéo, lấy ra một cuộn sa-tanh trắng nhỏ—tôi tin là phần còn lại của một tấm mà ai đó tặng Bà ở Philadelphia—và trải lên bàn trước mặt tôi, rồi cắt một mảnh đúng cỡ Bà muốn; sau đó Bà cất cuộn về chỗ cũ và ngồi xuống. Bà đặt mảnh sa-tanh, mặt trái, trước mặt, gần như phủ kín bằng một tờ giấy thấm sạch, và tì khuỷu tay lên đó trong khi vê thuốc và châm một điếu mới. Lát sau Bà bảo tôi lấy cho Bà một cốc nước. Tôi nói sẽ lấy, nhưng trước hết hỏi Bà một câu khiến Bà phải đáp và mất chút thời gian. Trong lúc ấy tôi vẫn giữ mắt trên mép sa-tanh lộ ra, quyết không rời mắt khỏi nó. Thấy tôi không nhúc nhích, Bà hỏi tôi có định đi lấy nước không. Tôi đáp: “Ồ, dĩ nhiên.” “Thế anh còn chờ gì?” Bà hỏi. “Tôi chỉ chờ xem Bà định làm gì với tấm sa-tanh đó,” tôi nói. Bà liếc tôi một cái giận dữ, như thể thấy tôi không định để Bà ở một mình với tấm sa-tanh, rồi nện nắm tay xuống tờ giấy thấm, nói: “Tôi sẽ có nó ngay—chính lúc này!” Rồi, nhấc tờ giấy và lật mảnh sa-tanh, Bà quăng sang phía tôi. Hãy hình dung, nếu có thể, nỗi sửng sốt của tôi! Trên mặt bóng bẩy là một bức tranh, màu sắc, thuộc loại phi thường. Có một bức chân dung tuyệt hảo, chỉ phần đầu, của Stainton Moses như ông trông lúc tuổi ấy, gần như bản sao của một trong các bức ảnh của ông treo “trên đường viền” trên tường phòng, trên bệ lò sưởi. Từ đỉnh đầu phóng ra những tia lửa vàng; nơi trái tim và tùng thái dương là những ngọn lửa đỏ và vàng, như phun từ những miệng núi lửa nhỏ; phần đầu và vùng ngực chìm trong những đám mây cuộn màu lam tinh khiết của hào quang, rắc đầy những hạt vàng; và nửa không gian phía dưới nơi lẽ ra là thân thể thì phủ trong những áng mây cuộn màu hồng phớt và xám xịt, nghĩa là các hào quang có phẩm tính kém hơn so với những khối tụ ở phần trên.”

—