Chương 2 – Chia vòng tròn và tính các góc hợp

(mostly for the novice)

(chủ yếu dành cho người mới học)

ASPECT – ‘ONE OF the ways a thing may be looked at or contemplated. A phase.’ (Oxford English Dictionary)

KHÍA CẠNH – ‘MỘT TRONG những cách để một sự vật có thể được nhìn nhận hoặc suy ngẫm. Một pha.’ (Từ điển Oxford)

Like a surprising number of words and phrases in common usage, the word ‘aspect’ was, it would seem, first used astrologically. As astrologers we normally use the word to define the angular relationship, measured in degrees of longitude, between planets or other points along the ecliptic. Since we are usually dealing with geocentric (earth-centred) relationships there can also be aspects formed between the Sun and the Moon.

Giống như một số lượng đáng ngạc nhiên các từ và cụm từ thông dụng, từ ‘góc hợp’ dường như trước hết đã được dùng trong chiêm tinh học. Là các nhà chiêm tinh, chúng ta thường dùng từ này để chỉ mối quan hệ góc, đo bằng độ kinh độ, giữa các hành tinh hoặc những điểm khác dọc theo hoàng đạo. Vì chúng ta thường xử lý các mối quan hệ địa tâm, tức lấy trái đất làm trung tâm, nên cũng có thể có các góc hợp hình thành giữa Mặt Trời và Mặt Trăng.

Technically speaking all the planets and points in the chart are ‘in aspect’ to each other. It is rather like a dozen or so people sitting around an elliptical table: each person is able to see every other, only from a different vantage point. But the planets, and other points of interest in the chart, unlike these seated people, are moving, and so the angular distance is being changed all the time. In other words aspects are always being formed and being dissolved as the planets move along their cycles. The horoscope is merely a map of a frozen moment in time, a picture of a dozen or so cycles captured at a particular moment.

Nói một cách kỹ thuật, tất cả các hành tinh và các điểm trong lá số chiêm tinh đều ‘ở trong góc hợp’ với nhau. Điều này khá giống như khoảng mười hai người ngồi quanh một chiếc bàn hình elip: mỗi người đều có thể nhìn thấy tất cả những người khác, chỉ là từ một điểm nhìn khác nhau. Nhưng các hành tinh, và những điểm đáng chú ý khác trong lá số chiêm tinh, không giống những người đang ngồi ấy, vì chúng đang chuyển động; do đó khoảng cách góc luôn thay đổi. Nói cách khác, các góc hợp luôn được hình thành và tan rã khi các hành tinh di chuyển theo những chu kỳ của chúng. Lá số chiêm tinh chỉ là một bản đồ của một khoảnh khắc thời gian bị đóng băng, một hình ảnh của khoảng mười hai chu kỳ được ghi lại tại một thời điểm đặc thù.

Whilst it is important to remember that each planet is in aspect to every other, just as at a dinner party, one is more likely to talk to people seated in a certain relationship to oneself (seated next to or opposite, for instance), as astrologers we are used to thinking of some aspects as being more important than others, for example the conjunction, opposition, square, trine and sextile. More recently, it has become clear that semi-squares and sesquiquadrates are often equally as important.

Dù điều quan trọng là phải nhớ rằng mỗi hành tinh đều tạo góc hợp với mọi hành tinh khác, cũng giống như trong một bữa tiệc tối, người ta thường có khuynh hướng nói chuyện với những người ngồi trong một quan hệ vị trí nhất định với mình, chẳng hạn ngồi bên cạnh hoặc đối diện; với tư cách là các nhà chiêm tinh, chúng ta quen xem một số góc hợp là quan trọng hơn những góc hợp khác, chẳng hạn đồng vị, đối vị, vuông góc, tam hợp và lục hợp chiếu. Gần đây hơn, người ta thấy rõ rằng các bán vuông và góc rưỡi vuông thường cũng quan trọng không kém.

The work of John Addey, David Hamblin and others has also show that dividing the circle by 5, 7, 9 or even higher numbers also yields highly significant information about an individual. However, except for mention of the quintile series, this book will mostly confine itself to the more discussed aspects and, more especially, those aspects that have been formed by the division of the 360 degree circle by multiples of two or three.

Công trình của John Addey, David Hamblin và những người khác cũng đã cho thấy rằng việc chia vòng tròn cho 5, 7, 9 hoặc thậm chí những con số cao hơn cũng đem lại thông tin rất có ý nghĩa về một cá nhân. Tuy nhiên, ngoài việc đề cập đến chuỗi ngũ phân, cuốn sách này phần lớn sẽ tự giới hạn trong các góc hợp được bàn luận nhiều hơn, và đặc biệt hơn, trong những góc hợp đã được hình thành bằng cách chia vòng tròn 360 độ theo các bội số của hai hoặc ba.

In the bad old days, the major aspects were generally described as being either ‘good’, or benefic, or ‘bad’, or malefic, in their nature. The more modern view shows that this view is, at best, extremely simplistic, and, at worst, absolute nonsense. More about this later. Suffice it to say that nowadays it is much more usual to describe aspects that have been arrived at by dividing the circle by a multiple of two (the opposition, square, semi-square and sesquiquadrate) as being ‘hard’ or challenging aspects and the trines and sextiles which has been derived from dividing the circle by a multiple of three as ‘soft’ or ‘easy’ aspects.

Trong những ngày xưa cũ tệ hại, các góc hợp chính thường được mô tả về bản chất là ‘tốt’, hoặc cát lợi, hay ‘xấu’, hoặc hung hại. Quan điểm hiện đại hơn cho thấy cách nhìn này, tốt nhất cũng chỉ là cực kỳ đơn giản hóa, và tệ nhất là hoàn toàn vô nghĩa. Phần sau sẽ nói thêm về điều này. Chỉ cần nói rằng ngày nay, thông thường hơn nhiều, người ta mô tả các góc hợp có được bằng cách chia vòng tròn theo một bội số của hai, tức đối vị, vuông góc, bán vuông và góc rưỡi vuông, là các góc hợp ‘cứng’ hoặc đầy thử thách; còn các tam hợp và lục hợp chiếu, vốn phát sinh từ việc chia vòng tròn theo một bội số của ba, là các góc hợp ‘mềm’ hoặc ‘dễ’.

And there is also the conjunction, perhaps the most important aspect, which is not derived from dividing the circle at all, except perhaps by one. Here two planets are situated in the same place or very nearly so.

Và còn có đồng vị, có lẽ là góc hợp quan trọng nhất, vốn không phát sinh từ việc chia vòng tròn, trừ phi có thể nói là chia cho một. Ở đây hai hành tinh nằm cùng một chỗ, hoặc gần như vậy.

The Conjunction: Here both Sun and Moon occupy the same zodiacal sign and degree; 2 degrees of Taurus.

Đồng vị: Ở đây cả Mặt Trời và Mặt Trăng cùng chiếm một dấu hiệu và độ hoàng đạo; 2 độ Kim Ngưu.

The Opposition: Here Sun and Moon are opposite each other in the circle. The Sun is at 2 degrees of Taurus whilst the Moon is at 2 degrees of Scorpio. The circle has been divided by two and the Sun and the Moon are six signs or 180 degrees apart.

Đối vị: Ở đây Mặt Trời và Mặt Trăng đối diện nhau trong vòng tròn. Mặt Trời ở 2 độ Kim Ngưu, trong khi Mặt Trăng ở 2 độ Bọ Cạp. Vòng tròn đã được chia đôi, và Mặt Trời cùng Mặt Trăng cách nhau sáu dấu hiệu, tức 180 độ.

The Square: Here the Sun at 0 degrees of Capricorn and the Moon at 0 degrees of Aries are at right angles to each other. They are three signs or 90 degrees apart and form an exact square. The circle has been divided by four.

Góc vuông: Ở đây Mặt Trời tại 0 độ Ma Kết và Mặt Trăng tại 0 độ Bạch Dương tạo thành góc vuông với nhau. Chúng cách nhau ba dấu hiệu, tức 90 độ, và tạo thành một góc vuông chính xác. Vòng tròn đã được chia làm bốn.

The Semi-Square: Now the Sun at 0 degrees of Capricorn is 45 degrees away from the Moon at 15 degrees of Aquarius. The semi-square is literally half a square; half of 90 degrees.

Bán vuông: Lúc này Mặt Trời tại 0 độ Ma Kết cách Mặt Trăng tại 15 độ Bảo Bình 45 độ. Bán vuông, theo nghĩa đen, là một nửa góc vuông; một nửa của 90 độ.

The Sesquiquadrate: The Sun at 0 Capricorn is 135 degrees from the Moon at 15 of Taurus. With this aspect it can been seen that a square (90 degrees) has been added to a semi-square (45 degrees) to arrive at the sesquiquadrate (135 degrees). With both the semi-square and the sesquiquadrate the circle has been divided by eight.

Góc rưỡi vuông: Mặt Trời tại 0 độ Ma Kết cách Mặt Trăng tại 15 độ Kim Ngưu 135 độ. Với góc hợp này, có thể thấy rằng một góc vuông, tức 90 độ, đã được cộng thêm với một bán vuông, tức 45 độ, để đi đến góc rưỡi vuông, tức 135 độ. Với cả bán vuông lẫn góc rưỡi vuông, vòng tròn đã được chia cho tám.

The soft aspects, the trine and sextile, are arrived at by dividing the circle by a multiple of three. In Fig. 6 the Sun at 0 degrees of Aries is 120 degrees from the Moon at 0 of Leo. They are four signs apart and form an exact trine. Fig. 7 illustrates a sextile. The Sun and Moon are two signs or 60 degrees apart. The 360 degree circle has been divided by six (2 x 3).

Các góc hợp mềm, tức tam hợp và lục hợp, có được bằng cách chia vòng tròn theo một bội số của ba. Trong hình 6, Mặt Trời tại 0 độ Bạch Dương cách Mặt Trăng tại 0 độ Sư Tử 120 độ. Chúng cách nhau bốn dấu hiệu và tạo thành một tam hợp chính xác. Hình 7 minh họa một lục hợp. Mặt Trời và Mặt Trăng cách nhau hai dấu hiệu, tức 60 độ. Vòng tròn 360 độ đã được chia cho sáu (2 x 3).

The Quincunx and Semi-Sextile: Here Venus and Mars are 150 degrees or exactly five signs apart, creating a quincunx, whilst the Sun and Moon are exactly one sign or 30 degrees apart, creating an exact semisextile aspect.

Góc 150° và bán lục hợp: Ở đây Sao Kim và Sao Hỏa cách nhau 150 độ, tức chính xác năm dấu hiệu, tạo thành một góc 150°, trong khi Mặt Trời và Mặt Trăng cách nhau đúng một dấu hiệu, tức 30 độ, tạo thành một góc hợp bán lục hợp chính xác.

The Quintile Series: Quintiles are derived from division of the circle by five (5 x 72 degrees = 360). Venus at 0 of Sagittarius is 72 degrees from Mars at 12 of Aquarius, forming an exact quintile. The Sun and Moon are separated by 144 degrees creating a bi-quintile. A separation of 36 degrees (half of the 72 degree aspect) may also be interpreted as part of the quintile series.

Chuỗi ngũ phân: Các góc ngũ phân phát sinh từ việc chia vòng tròn cho năm (5 x 72 độ = 360). Sao Kim ở 0 độ Nhân Mã cách Sao Hỏa ở 12 độ Bảo Bình 72 độ, tạo thành một góc ngũ phân chính xác. Mặt Trời và Mặt Trăng cách nhau 144 độ, tạo thành một góc song ngũ phân. Khoảng cách 36 độ (một nửa của góc hợp 72 độ) cũng có thể được diễn giải như một phần của chuỗi ngũ phân.

The safest but most laborious method of spotting the aspects is to count how many degrees there are between each planet and angle. To do this it is useful if the student has thoroughly grasped that:

Phương pháp an toàn nhất nhưng cũng tốn công nhất để nhận ra các góc hợp là đếm xem có bao nhiêu độ giữa từng hành tinh và góc. Để làm điều này, sẽ hữu ích nếu học viên đã nắm vững rằng:

· There are twelve signs in the zodiac

· Có mười hai dấu hiệu trong Hoàng đạo

· Each sign is made up of 30 degrees of longitude

· Mỗi dấu hiệu gồm 30 độ kinh độ

· There are 60 minutes in a degree

· Có 60 phút trong một độ

· Aspects are always measured by the shortest distance from planet to planet (or angle)

· Các góc hợp luôn được đo theo khoảng cách ngắn nhất từ hành tinh đến hành tinh (hoặc góc)

An orb is an allowance of so many degrees either side of what would be an exact aspect. One might call it an aspect’s sphere of influence. For example, a planet at 14 degrees of Gemini would be 94 degrees from another planet at 18 of Virgo. Although an exact square is 90 degrees we might still count this 94 degree separation as a square aspect.

Độ lệch là khoảng cho phép một số độ ở hai bên của vị trí vốn sẽ là góc hợp chính xác. Có thể gọi đó là phạm vi ảnh hưởng của một góc hợp. Chẳng hạn, một hành tinh ở 14 độ Song Tử sẽ cách một hành tinh khác ở 18 độ Xử Nữ 94 độ. Mặc dù góc vuông chính xác là 90 độ, chúng ta vẫn có thể tính khoảng cách 94 độ này là một góc hợp vuông.

The subject of orbs in interpretation is discussed elsewhere but for the purposes of illustration, we will use the following arbitrary orbs: eight degrees for the conjunction, opposition, square and trine; four degrees for the sextile; and two degrees for every other aspect. We might then make a table that looks like this:

Vấn đề độ lệch trong diễn giải được bàn ở nơi khác, nhưng nhằm mục đích minh họa, chúng ta sẽ dùng các độ lệch tùy định sau: tám độ cho đồng vị, đối vị, vuông góc và tam hợp; bốn độ cho lục hợp chiếu; và hai độ cho mọi góc hợp khác. Khi đó, chúng ta có thể lập một bảng trông như sau:

Jane Austen 16 December 1775, 11.45pm LMT, Steventon, England,51N05 1W20

Jane Austen 16 tháng 12 năm 1775, 11.45 tối LMT, Steventon, Anh,51N05 1W20

Thus in Jane Austen’s chart the Sun is at 25 degrees (we can round up 24 degrees and 57 minutes to 25 degrees for this purpose) of Sagittarius and the Moon is at 15 degrees of Libra. They are 70 degrees apart. From the table we can see there is a quintile aspect between the two planets. The Sun is 19 degrees from Mercury so there is no aspect formed between them. We can then do the same for every other possible interchange as shown in Fig. 12.

Vì vậy, trong lá số chiêm tinh của Jane Austen, Mặt Trời ở 25 độ Nhân Mã (vì mục đích này, chúng ta có thể làm tròn 24 độ 57 phút lên thành 25 độ) và Mặt Trăng ở 15 độ Thiên Bình. Chúng cách nhau 70 độ. Từ bảng, chúng ta có thể thấy có một góc hợp ngũ phân giữa hai hành tinh. Mặt Trời cách Sao Thủy 19 độ, nên không có góc hợp nào được hình thành giữa chúng. Sau đó, chúng ta có thể làm tương tự với mọi tương tác khả hữu khác như được trình bày trong 2.

Aspects become much easier to spot when the elements and modes have become second nature, when the student has completely learnt whether the signs are cardinal, fixed or mutable and whether they are fire, earth, air or water. And this is because cardinal signs oppose and square cardinal signs; fixed signs oppose and square fixed signs; and the same with the mutable quadruplicity. Fire squares water and earth but opposes air; water squares fire and air but opposes earth – and so on. Fire sextiles air; earth sextiles water. Signs of the same element trine each other.

Các góc hợp trở nên dễ nhận ra hơn nhiều khi các hành và các tính chất đã trở thành điều tự nhiên thứ hai, khi học viên đã hoàn toàn học thuộc dấu hiệu nào là chính yếu, cố định hay biến đổi, và chúng thuộc hành hỏa, hành thổ, hành khí hay hành thủy. Điều này là vì các dấu hiệu chính yếu đối vị và vuông góc với các dấu hiệu chính yếu; các dấu hiệu cố định đối vị và vuông góc với các dấu hiệu cố định; và điều tương tự cũng đúng với nhóm tứ phân biến đổi. Hỏa vuông góc với thủy và thổ nhưng đối vị với khí; thủy vuông góc với hỏa và khí nhưng đối vị với thổ – và cứ thế. Hỏa lục hợp chiếu với khí; thổ lục hợp chiếu với thủy. Các dấu hiệu cùng hành tam hợp với nhau.

Thus, two planets in aspect in different cardinal signs, for example, would normally square or oppose each other. Two planets in aspect in different air signs would normally trine each other. I say normally because there are exceptions, and these occur in the case of disassociate aspects. Disassociate aspects are aspects which fall between elements and modes which would not normally be expected. For example: 27 degrees of Leo and 1 degree of Capricorn. Here there is a separation of 124 degrees and thus a trine aspect is formed, but it is a disassociate aspect because fire and earth do not usually trine each other; they are incompatible. Similarly, an example of disassociate square might be: 27 degrees of Libra to 2 degrees of Aquarius. Although both are air signs, there is a 95 degree separation here.

Vì vậy, hai hành tinh tạo góc hợp trong các dấu hiệu chính yếu khác nhau, chẳng hạn, thông thường sẽ vuông góc hoặc đối vị với nhau. Hai hành tinh tạo góc hợp trong các dấu hiệu hành khí khác nhau thông thường sẽ tam hợp với nhau. Tôi nói thông thường vì có các ngoại lệ, và các ngoại lệ này xảy ra trong trường hợp các góc hợp không tương hợp. Các góc hợp không tương hợp là những góc hợp rơi giữa các hành và các tính chất mà thông thường ta không trông đợi. Ví dụ: 27 độ Sư Tử và 1 độ Ma Kết. Ở đây có khoảng cách 124 độ, do đó một góc tam hợp được hình thành, nhưng đó là một góc hợp không tương hợp vì hỏa và thổ thường không tam hợp với nhau; chúng không tương thích. Tương tự, một ví dụ về góc vuông không tương hợp có thể là: 27 độ Thiên Bình đến 2 độ Bảo Bình. Dù cả hai đều là dấu hiệu hành khí, ở đây vẫn có khoảng cách 95 độ.

A disassociate aspect can only be formed between a planet at the end of a sign and one at the beginning of a sign and vice versa, as with Saturn and Uranus in the chart below. Counting avoids missing these aspects.

Một góc hợp không tương hợp chỉ có thể được hình thành giữa một hành tinh ở cuối một dấu hiệu và một hành tinh ở đầu một dấu hiệu, và ngược lại, như với Sao Thổ và Sao Thiên Vương trong lá số chiêm tinh dưới đây. Việc đếm giúp tránh bỏ sót các góc hợp này.

In interpretation, it is probably fair to say that disassociate squares are less stressful than ordinary squares and that disassociate trines are rather more dynamic than the more usual trines. Disassociate aspects of all kinds usually call for more delicacy and subtlety of interpretation.

Trong diễn giải, có lẽ công bằng khi nói rằng các góc vuông không tương hợp ít căng thẳng hơn các góc vuông thông thường, và các góc tam hợp không tương hợp thì năng động hơn đôi chút so với các góc tam hợp thường gặp hơn. Các góc hợp không tương hợp thuộc mọi loại thường đòi hỏi sự tinh tế và tế nhị hơn trong diễn giải.

Enoch Powell 16 June 1912, 9.50pm GMT, Stetchford, England, 52N29 1W54

Enoch Powell 16 tháng 6 năm 1912, 9.50 tối GMT, Stetchford, Anh, 52N29 1W54